เมื่อสังคมมีผู้สูงวัยมากขึ้น งานโภชนาการที่เกี่ยวข้องกับการชะลอโรคเสื่อมในผู้สูงวัยอย่างโรคสมอง โรคกระดูก โรคหลอดเลือด ก็มีมากขึ้นเป็นเงาตามตัว กลาง ค.ศ.2025 มีงานวิจัยจากมหาวิทยาลัยไลปซิก เยอรมนี ร่วมกับมหาวิทยาลัยเบนกูเรียน อิสราเอล และมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด สหรัฐอเมริกา ตีพิมพ์ในวารสาร Clinical Nutrition นำเสนอออกมา โดยทีมวิจัยดำเนินงานตามโครงการ DIRECT PLUS ศึกษาโรคทางระบบประสาท ภาวะบกพร่องทางสติปัญญาและอัลไซเมอร์ เจาะประเด็นการพัฒนาความแก่ของสมอง ใช้อาสาสมัครสูงวัยจำนวน 300 คน ศึกษานาน 18 เดือน ให้บริโภคอาหารสามแบบ ได้แก่ อาหารเพื่อสุขภาพแบบมาตรฐาน อาหารเมดิเตอร์เรเนียนแบบดั้งเดิมที่จำกัดแคลอรี เน้นคาร์โบไฮเดรตเชิงเดี่ยวต่ำ อุดมผัก แทนที่เนื้อแดงด้วยสัตว์ปีกและปลา กลุ่มสุดท้ายคืออาหารเมดิเตอร์เรเนียนสีเขียว เน้นผักใบเขียวโดยมีชาเขียวและไข่ผำชนิดมังไก (Mankai) ร่วมด้วย
นักวิจัยทำการวัดระดับโปรตีนบางชนิดในเลือดของอาสาสมัคร พบว่าระดับโปรตีนบางชนิดที่สูงขึ้นสัมพันธ์กับการเร่งอายุของสมอง ที่น่าสนใจคือระดับโปรตีนเหล่านั้นลดลงในกลุ่มอาสาสมัครที่รับประทานอาหารเมดิเตอร์เรเนียนสีเขียว นักวิจัยตั้งสมมติฐานว่าฤทธิ์ชะลอและป้องกันความแก่ของสมองเป็นผลมาจากโมเลกุลต้านการอักเสบบางชนิดที่มีอยู่ในชาเขียวและไข่ผำ สรุปเบื้องต้นว่าการบริโภคผักใบเขียว ชาเขียว และไข่ผำช่วยยืดอายุสมองได้ ส่วนจะเป็นสารไฟโตนิวเทรียนท์ตัวไหนคงต้องติดตามศึกษาวิจัยกันต่อ
ในส่วน “ชาเขียว” (Green tea) รู้จักกันดีอยู่แล้ว “ไข่ผำ” (Wolffia globosa) หรือ “ผำ” รู้จักกันค่อนข้างน้อย ไข่ผำเป็นผักน้ำที่เชื่อกันว่าคือผักขนาดเล็กที่สุดในโลก เรียกกันทั่วไปว่า Asian Watermeal ในประเทศอิสราเอลมีการนำไข่ผำไปพัฒนาเป็นสายพันธุ์เฉพาะเรียกเป็นชื่อทางการค้าว่า “มังไก” (Mankai) เนื่องจากไข่ผำเป็นพืชน้ำที่เพาะเลี้ยงง่าย เติบโตเร็ว ทนทานต่อโรค ตั้งใจจะให้เป็นอาหารแห่งอนาคต ไข่ผำไม่ใช่สาหร่าย แต่เป็นพืชดอกอยู่ในวงศ์แหน Lemnaceae มีลักษณะเป็นเม็ดสีเขียวขนาดเล็ก ลอยอยู่บนผิวน้ำ
เมื่อวิเคราะห์คุณค่าด้านโภชนาการพบว่าไข่ผำเป็นแหล่งโปรตีนสมบูรณ์ มีกรดอะมิโนครบถ้วน อุดมด้วยสารอาหารหลากหลายชนิด ทั้งใยอาหาร ธาตุเหล็ก วิตามินบี 12 วิตามินเค วิตามินอื่น มีสารไฟโตนิวเทรียนท์กลุ่มโพลีฟีนอลหลายชนิด เป็นแหล่งที่ดีของกรดไขมันโอเมก้า 3 โดยเฉพาะอย่างยิ่งกรดอัลฟา-ไลโนเลนิก (ALA) แม้ไขมันโดยรวมค่อนข้างต่ำทว่าคุณภาพกลับโดดเด่นด้วยสัดส่วนของโอเมก้า 3 ที่สูง อัตราส่วนโอเมก้า 3 ต่อโอเมก้า 6 จึงเหมาะสม ในปัจจุบันมีการนำไข่ผำไปประกอบอาหารหลากหลายชนิด โดยทำเป็นซุป แกง สลัด สมูทตี้ ในวันนี้จึงเห็นไข่ผำเข้าไปทำตลาดในหลายประเทศรวมถึงประเทศไทย ใครอยากลองก็ขอเชิญ
#drwinaidahlan, #ดรวินัยดะห์ลัน, #ไข่ผำ, #โอเมก้าสาม, #ความแก่ของสมอง
