ความรู้เป็นสิ่งไม่จิรัง แปรเปลี่ยนไปตามการค้นพบใหม่เสมอ ความรู้ด้านโภชนาการคือตัวอย่างที่ดี ครั้งหนึ่งเมื่อห้าสิบปีมาแล้ว ผู้คนกลัวโรคอ้วน ไขมันคือผู้ร้ายเนื่องจากให้พลังงานสูง นักโภชนาการยุคนั้นจึงต่อต้านไขมันแนะนำให้เลือกแป้งที่ให้พลังงานน้อยกว่า ผู้คนจึงงดและลดไขมันหันไปหาแป้ง ผ่านไปยี่สิบปี อุบัติการณ์โรคอ้วนกลับเพิ่มขึ้นจนน่าตกใจ ความรู้ใหม่เกิดขึ้นนั่นคือแป้งหรือคาร์โบไฮเดรตสร้างปัญหาโรคอ้วนมากกว่าไขมัน
วิชาการหลังจากนั้นเข้าสู่ยุคโลว์คาร์บ น้ำตาลกับแป้งกลายเป็นผู้ร้าย ขณะที่ไขมันปรับภาพลักษณ์ดีขึ้น นักโภชนาการแนะนำให้เลือกไขมันสุขภาพ (Healthy fat) ที่เป็นไขมันดี (Good fat) มีคำแนะนำให้เลือกไขมันไม่อิ่มตัวสูง ภายหลังเมื่อพบว่าไขมันไม่อิ่มตัวสูงก่ออนุมูลอิสระได้ง่าย ก็ยังแนะนำให้หันไปหาพระเอกตัวใหม่นั่นคือ “ไขมันโมโน” โดดเด่นที่สุดคือน้ำมันมะกอก ซึ่งมีไขมันโมโนในสัดส่วนที่สูง น้ำมันปาล์มเองมีภาพลักษณ์ดีขึ้นเช่นกันเนื่องจากมีไขมันโมโนสูงน้อง ๆ น้ำมันมะกอก วิชาการด้านไขมันแปรเปลี่ยนไปมาอย่างนั้น
ในยุคกลัวไขมัน น้ำมันมะพร้าวเป็นอีกหนึ่งผู้ร้ายคู่กับน้ำมันปาล์ม เมื่อน้ำมันปาล์มเริ่มมีภาพลักษณ์ดีขึ้น น้ำมันมะพร้าวก็เริ่มโดดเด่นขึ้นโดยพบว่าแม้มีกรดไขมันอิ่มตัวสูง ทว่าน้ำมันมะพร้าวมี “ไขมันขนาดกลาง” หรือไขมันมีเดียมเชนอยู่มาก ไขมันกลุ่มนี้ก้าวขึ้นมาเป็นพระรองเคียงคู่พระเอกอย่างไขมันโมโน วิชาการด้านไขมันจึงคล้ายเป็นนิยายตลกที่ไม่ชวนขำ วันเวลาผ่านมาจนถึงวันนี้ วิชาการแปรเปลี่ยนอีกครั้ง เมื่อนักโภชนาการพบว่าไขมันโมโนอาจไม่ใช่พระเอกประเภทนิรันดร์กาลอย่างที่เคยคิด
ทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยโอคลาโฮมา สหรัฐอเมริกา ทำงานวิจัยตีพิมพ์ในวารสาร Cell Report ค.ศ.2025 พบว่าไขมันโมโนมีส่วนทำให้เซลล์ไขมันในร่างกายเพิ่มจำนวนทั้งขยายขนาดโตขึ้น อันเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดโรคอ้วนแม้จะอ้วนโดยไม่ก่อโรคมากมายเช่นที่เคยเกิดจากปัญหาการบริโภคคาร์โบไฮเดรตสูงก็ตามที แต่เป็นความอ้วนที่ทำให้มีบุคลิกภาพไม่น่าดูนัก ตัวอย่างที่เห็นในสังคมที่บริโภคไขมันโมโนสูงก็อย่างอิตาลีนั่นไง
ยุโรปในครั้งหนึ่ง เคยมีคำชมผสมบูลลี่เล็ก ๆ กับสาววัยรุ่นอิตาเลียนที่ว่าหากเดินมาสิบคนจะมีสาวสวยสิบเอ็ดคน หมายถึงสาวอิตาเลียนบางคนสวยเกินมาตรฐาน สาวอิตาเลียนวัยกลางคนหากเดินมาสิบคนเจอสาวอ้วนห้าคน ในอิตาลี มีคนอ้วนจำนวนไม่น้อยแม้น้อยกว่าในสหรัฐอเมริกาทั้งยังมีปัญหาโรคหัวใจและหลอดเลือดต่ำกว่า ทว่าก็ยังนับว่าอ้วน จากความรู้ใหม่ข้างต้น สาเหตุอาจมาจากการบริโภคน้ำมันมะกอกหรือไขมันโมโนมากเกินไปก็ได้ ไขมันดีอย่างไขมันโมโนหากบริโภคมากนักก็ใช่ว่าจะดี ยังก่อปัญหาโรคอ้วนได้ สรุปออกมาทำนองนั้น
#drwinaidahlan, #ดรวินัยดะห์ลัน, #ไขมันสุขภาพ, #โรคอ้วน
