ท่องจำอัลกุรอานซึ่งไม่ใช่ภาษาของตนเอง ไม่เข้าใจความหมาย ใช้วิธีอ่านวนหลายรอบ ทำได้ไม่ยากเมื่อครั้งเป็นเด็ก ทว่าหากอายุเกิน 30 ปีไปแล้ว กลไกการจดจำของสมองไม่เหมือนเดิม จำต้องเปลี่ยนเทคนิคใหม่ ในที่นี้ขอเสนอแนวทาง “โลซาย-โลฟาย” (Loci-Lofi) ที่ทาง “สถาบันวิทยาศาสตร์ฮาลาลเพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจ” (IHSED อายเสด) กำลังพัฒนาขึ้น เริ่มด้วย “โลซาย” (Loci) เทคนิคเก่าแก่ที่ใช้วิธียืมข้อมูลเก่าที่สมองเคยจดจำไว้ในส่วนไฮโปธาลามัส ตัวอย่างเช่น “ตำแหน่งต่าง ๆ ในบ้านของตนเอง” นำมาผสานกับความจำใหม่ เริ่มด้วยการแบ่งบ้านเป็นส่วนต่าง ๆ นำเอาคำในอัลกุรอานที่ต้องการจดจำวางไว้ในแต่ละส่วนของบ้าน สร้างภาพแปลก ๆ เพื่อง่ายต่อการจดจำผูกบ้านให้เข้ากับโองการ โยงเป็นเรื่องราว ในที่นี้ขอทดลองกับ “อายะตุลกุรซี 2:255” ก็แล้วกัน
อายะตุลกุรซีมี 50 คำ 170 ตัวอักษร โดยแบ่งเป็น 8 ส่วน เพื่อใช้ในการสร้างโลซาย สร้างการจดจำแต่ละส่วนไว้กับบ้านของตนเองโดยผูกเสียงภาษาอาหรับเข้ากับคำภาษาไทยที่พ้องเสียงกัน คำใดหาไม่ได้ก็สร้างเป็นอักษรออกมาโดยกำหนดเป็นเรื่องราวให้เกิดขึ้นในบ้าน เมื่อสร้างภาพผ่านโลซายได้แล้ว ก็หาวิธีตรึงคำเหล่านั้นไว้ในสมองโดยใช้อีกวิธีหนึ่งที่เรียกว่า “โลฟาย” (LoFi หรือ Low Fidelity) โดยสรุปคือสร้างภาพผ่านโลซายไว้ก่อนโดยผูกเรื่องราวของคำเข้ากับส่วนของบ้าน จากนั้นจึงตรึงคำที่ว่านั้นเข้ากับสมองด้วยวิธีการอ่านแบบโลฟาย
โลฟายความหมายจริงเป็นเรื่องของดนตรี ทว่าในที่นี้ไม่ใช่ดนตรี เป็นเพียงการอ่านอย่างเรียบง่าย ช้า ชัดถ้อยชัดคำ ไม่ซับซ้อน ไม่มีเสียงดนตรี เป็นการประยุกต์แนวทางโลฟายมาใช้กับการท่องจำ (Hifz) อัลกุรอานเท่านั้น คือช้า จังหวะคงที่ สม่ำเสมอ จิตใจสงบ คล้ายอ่านอัลกุรอานแบบ “ตัรตีล” (Tarteel) ซึ่งอัลกุรอานแนะนำเป็นแนวทางไว้ “وَرَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا” อัลมุซซัมมิล 73:4 “และจงอ่านอัลกุรอานอย่างช้า ๆ เป็นระเบียบ”
โลฟายในที่นี้ยึดแนวทางตัรตีลเป็นแกน อ่านช้ากว่าปกติ ไม่เร่งความเร็ว อ่านทุกคำโดยออกเสียงชัดเจน เว้นจังหวะสั้น ๆ เพื่อให้สมองมีเวลาประมวลผลและสร้างความจำระยะยาวได้มากขึ้น ใช้น้ำเสียงเดียว (Monotone) ทำนองราบเรียบเพื่อลดภาระของสมอง อ่านวนเป็นรอบ เช่น อายะฮฺเดียว 20 ครั้ง เพื่อให้สมองจดจำรูปแบบ (Pattern) เว้นช่วงเงียบ (Silent Gap) ไว้ในแต่ละช่วง ก่อนอ่านซ้ำอีกครั้ง เป็นการใช้วิธี Active Recall ซึ่งช่วยให้จดจำได้นานซึ่งดีกว่าการอ่านต่อเนื่อง ใช้ช่วงเวลาเดียวกันทำเช่นนี้ทุกวัน ดีที่สุดคือหลังละหมาดศุบฮิช่วงเวลาก่อนเช้า สมองจะค่อย ๆ สร้างความจำหรือ Context Memory ขึ้น เลือกใช้มุสฮัฟ (Mushaf) อัลกุรอานเล่มเดียวกันเสมอ เพื่อให้สมองจดจำตำแหน่ง หน้า บรรทัด ในเล่มนั้น ๆ เกิดเป็น Visual Memory ขึ้น โลฟายจึงหมายถึงวิธีการอ่านซึ่งไม่เกี่ยวกับดนตรี เป็นการท่องจำอัลกุรอานที่สอดคล้องกับกระบวนการเรียนรู้ของสมองของคนสูงวัย เชิญชวนพวกเราลองนำไปใช้กันดู
#โลซายโลฟาย, #ดรวินัยดะห์ลัน, #drwinaidahlan, #ผู้สูงวัย, #จดจำอัลกุรอาน, #ฮาฟิซ
