โมรอคโค (Morocco) เป็นประเทศตั้งอยู่ในอัฟริกาเหนือ ทว่าเรียกในภาษาอาหรับว่า “มัฆริบ” หมายถึงดินแดนดวงอาทิตย์ตกดิน เนื่องจากอยู่ทางทิศตะวันตกของดามัสกัส นครหลวงในยุคคอลีฟะฮฺแห่งราชวงศ์อุมัยยะฮฺ เมื่อสิบสามศตวรรษมาแล้ว ดินแดนโมรอคโคในยุคเก่าเกินพันปีมีอารยธรรมมานาน ชนโรมันเคยวางรากฐานอารยธรรมไว้ ผ่านยุคสมัยของโรมัน ยุคสมัยของแวนดัล (Vandal) ซึ่งมาจากยุโรปทางตอนเหนือ ยุคสมัยของไบแซนไทน์หรือโรมันตะวันออกกระทั่งตกเป็นดินแดนของราชวงศ์อุมัยยะฮฺไม่นานนักก่อนตกเป็นดินแดนภายใต้อิทธิพลของราชวงศ์อับบาสิยะฮฺช่วงสั้นๆ แล้วกลับไปเป็นดินแดนของเจ้าถิ่นเดิมคือชนอะมาซิกฮฺอีกครั้ง
อะมาซิกฮฺ (Amazigh) เป็นชนพื้นเมืองในดินแดนอัฟริกาเหนือและอัฟริกาตะวันตก เชื้อสายจริงเมื่อสำรวจทางพันธุกรรมเคลื่อนย้ายมาจากตะวันออกกลางผสมกับอัฟริกากลาง เมื่ออิสลามเข้าไปปกครองในยุคราชวงศ์อุมัยยะฮฺหลังยุคคอลีฟะฮฺผู้ทรงธรรมหรือยุคสี่คอลีฟะฮฺ ชนกลุ่มนี้ค่อย ๆ แปรเปลี่ยนเป็นมุสลิมไปหมด นับถืออิสลาม พูดภาษาอาหรับ มองตนเองเป็นอาหรับ ผสมเข้ากับชนอาหรับจากอาระเบียที่อพยพเข้าไปอาศัยอยู่กันมาก ที่ชนยุโรปเคยกล่าวอย่างอคติว่าอิสลามเผยแพร่ศาสนาด้วยคมดาบนั้น การเปลี่ยนศาสนาเป็นอิสลามของชนอะมาซิกฮฺคือตัวอย่างที่เป็นรูปธรรมชัดเจนที่สุดที่แสดงให้เห็นว่าอิสลามคือศาสนาแห่งศานติ ไม่มีร่องรอยของคมดาบแต่อย่างใด
ชนพื้นเมืองเรียกตนเองว่า “อะมาซิกฮฺ” ซึ่งมีความหมายไม่ต่างจากคำว่าไทยนั่นคือ “ชนอิสระ” ทว่าชนโรมัน รวมถึงไบแซนไทน์ หรือแม้กระทั่งยุโรปเรียกชนกลุ่มนี้ว่า “เบอร์เบอร์” (Berber) เป็นคำกรีกและโรมันเก่าแก่มีความหมายว่าคนวัฒนธรรมต่ำที่พูดไม่รู้เรื่อง บลาบลาอะไรทำนองนั้น คนอาหรับเมื่อเข้าไปปกครองชนอะมาซิกฮฺระยะแรกยังเรียกชนกลุ่มนี้ตามชนยุโรปว่าอัลบาบา เวลานี้ในกูเกิ้ลหรือในฐานข้อมูลออนไลน์ยังเรียกชนกลุ่มนี้ว่าเบอร์เบอร์ ทว่าพวกเขาเหล่านั้นประสงค์ให้เรียกเขาว่าอะมาซิกฮฺตามภาษาเก่าของพวกเขามากกว่า
ชนอะมาซิกฮฺในอดีตรุ่งเรืองเข้มแข็งถึงขนาดเดินทางข้ามช่องแคบยิบรอลตาร์ขึ้นไปปกครองไอบีเรียซึ่งคือสเปนและปอร์ตุเกสในปัจจุบันมาแล้วยาวนานถึง 781 ปีจาก ค.ศ.711-1492 เรียกอาณาจักรของตนเองในสเปนว่า “อัลอันดาลุส” ก่อนสูญเสียอาณาจักรทั้งหมดให้แก่กองทัพสเปนในสงครามรีคองกิสตา ผมเคยเขียนเรื่องราวของพวกเขาไว้แล้วในเฟซบุ้ค ตั้งแต่ธันวาคม พ.ศ.2563-มิถุนายน พ.ศ.2564 เป็นบทความประวัติศาสตร์ว่าด้วยเรื่องราวของชนอาหรับ-อะมาซิกฮฺแห่งไอบีเรียความยาว 87 ตอน ภายหลังทางศูนย์วิทยาศาสตร์ฮาลาล จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (ศวฮ.) ตีพิมพ์เป็นหนังสือความยาว 389 หน้า เพื่อให้ผู้คนได้ศึกษาและเข้าใจความเป็นมาของอารยธรรมอิสลามที่ตกทอดในดินแดนไอบีเรียของยุโรปภายใต้อาณาจักรอิสลาม ลองไปติดตามอ่านดู เย็นวันนี้พวกเราชาว ศวฮ.รวมทั้งผมจะเดินทางไปอุมเราะฮฺโดยแวะที่โมรอคโคกันก่อน รับปากว่าจะเขียนให้พวกเราได้อ่านกัน
#drwinaidahlan, #ดรวินัยดะห์ลัน, #ดินแดนมัฆริบ, #เมดินา, #อัลอันดาลุส,#สเปน, #อะมาซิกฮฺ
