กับคำถามที่ว่า “ฮาลาลและหะรอม” (الحلال والحرام) อนุมัติและต้องห้าม สำคัญระดับไหนในอิสลาม คงต้องหาคำตอบจากอัลกุรอานซึ่งปรากฏคำว่า “ฮาลาล” อยู่ 51 ครั้ง “หะรอม” 74 ครั้ง หากพิจารณาการกล่าวถึงฮาลาลและหะรอมทั้งทางตรงและทางอ้อม พบว่ามีอายะฮฺที่เกี่ยวข้องมากถึง 500 อายะฮฺหรือร้อยละ 8 จาก 6,236 อายะฮฺของอัลกุรอาน แสดงว่าฮาลาลและหะรอมมีความสำคัญในอิสลาม แต่จะสำคัญถึงระดับไหน ลองมาดูกัน
ฮาลาลและหะรอมในแต่ละอายะฮฺมีความลึกซึ้งและสำคัญไม่เท่ากัน นักวิชาการอิสลามหลายท่านระบุว่าฮาลาลและหะรอมใน “อัล-มาอิดะฮฺ 5:3” มีความลึกซึ้งและสำคัญอย่างยิ่งโดยพิจารณาจากปัจจัยหลัก 4 ประการ ได้แก่ ประการแรก ซูเราะฮฺนี้ประกาศความสมบูรณ์ของอิสลามโดยเฉพาะอย่างยิ่งอายะฮฺที่ 3 ประทานลงมาในวันวูกุฟ ณ ทุ่งอะรอฟะฮฺ ระหว่างฮัจญฺอำลาของท่านนบีมุฮัมมัด ศอลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม ฮาลาลและหะรอมที่อธิบายความในซูเราะฮฺนี้จึงนับเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้โครงสร้างกฎหมายอิสลามเกิดความสมบูรณ์
ประการที่สอง ฮาลาลและหะรอมในซูเราะฮฺอัลมะอิดะฮฺเป็นเกณฑ์จำแนกความศรัทธากับการปฏิเสธโดยเน้นย้ำว่าอำนาจในการกำหนดว่าสิ่งใดฮาลาลหรือหะรอมเป็นสิทธิ์ของอัลลอฮฺแต่เพียงผู้เดียว (อัลมาอิดะฮฺ 5:87) การที่มนุษย์กำหนดสิ่งฮาลาลว่าหะรอมหรือหะรอมว่าฮาลาลอย่างไม่ถูกต้องย่อมเป็นการก้าวล่วงอำนาจของอัลลอฮฺ ฮาลาลและหะรอมในซูเราะฮฺนี้จึงเปลี่ยนจาก “พฤติกรรมการกินอยู่” ไปสู่เรื่องของ “หลักอะกีดะฮฺ” (ความศรัทธา) โดยตรง
ประการที่สามคือการปกป้องอัตลักษณ์และจิตวิญญาณของความเป็นมุสลิม โดยอัลมาอิดะฮฺระบุรายละเอียดอาหารที่อนุมัติและต้องห้ามไว้อย่างละเอียดและเป็นระบบ เช่น สัตว์ที่ตายเอง, เลือด, เนื้อสุกร, สัตว์ที่ถูกรัดคอตาย ฯลฯ ซึ่งหมายถึงการเลือกบริโภคสิ่งบริสุทธิ์ (ฏอยยิบ) ส่งผลโดยตรงต่อความสะอาดเชิงจิตวิญญาณและการตอบรับดุอาอฺ เป็นการสร้างเส้นแบ่งระหว่างวิถีชีวิตของมุสลิมกับกลุ่มชนอื่น
ประการที่สี่ ฮาลาลและหะรอมในซูเราะฮฺนี้เชื่อมโยงกับพันธสัญญาในความหมายของ “อัล-อุกูด” (عُقُود) ในเชิงกฎหมาย (ฟิกฮฺ) แตกต่างจากพันธสัญญากับคำว่า “อัล-อะฮฺด” (عَهْد) หรือ “อัล-มีซัฆ” (مِيثَاق) ซึ่งเป็นเชิงจริยธรรม โดยซูเราะฮฺอัลมาอิดะฮฺเริ่มต้นด้วยคำสั่งว่า “โอ้บรรดาผู้ศรัทธาเอ๋ย จงรักษาพันธสัญญาดั่งเดิมให้ครบถ้วน” ดังนั้นการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ฮาลาล-หะรอม จึงเป็นส่วนหนึ่งของพันธสัญญาที่บ่าวมีต่ออัลลอฮฺ ศุบฮานะฮูวะตะอาลา การละเลยเรื่องฮาลาล-หะรอม ย่อมหมายถึงการบิดพลิ้วต่อพันธสัญญาใหญ่ที่มีต่ออัลลอฮฺ เรื่องราวของฮาลาล-หะรอมจึงสำคัญยิ่งต่ออิสลาม ผู้ศรัทธาจักต้องยึดถือไว้ – (ขอบคุณข้อมูลบางส่วนจาก AI gemini)
#drwinaidahlan, #ดรวินัยดะห์ลัน, #ฮาลาลหะรอม, #อัลมาอิดะฮฺ, #อัลอุกูด
