ก่อนอื่นอยากชวนพวกเรารู้จักภาวะอักเสบ (inflammation) กันก่อน ภาวะอักเสบเกิดจากปัจจัยกระตุ้นอย่างการติดเชื้อแบคทีเรีย ไวรัส หรือการบาดเจ็บ หรือได้รับสารก่อภูมิแพ้ สารพิษ หรือเซลล์เกิดความเสียหาย หรือแม้แต่ความเครียด ร่างกายตอบสนองโดยส่งเม็ดเลือดขาวและสารเคมีไปยังบริเวณที่อักเสบ ก่อให้เกิดอาการ บวม แดง ร้อน ปวด ส่งสัญญาณให้หาทางป้องกันและแก้ไขกันได้ง่าย ๆ อย่างเช่น กินยาสักหน่อย หรือให้ร่างกายส่วนนั้นได้พักผ่อน สักพักอาการอักเสบก็หายไปได้ นั่นเป็นกรณีการเกิดภาวะอักเสบในจุดที่มองเห็นหรืออักเสบภายนอก ซึ่งอาจสร้างปัญหาไม่มากสักเท่าไหร่
ปัญหาใหญ่ของภาวะอักเสบคือการเกิดในจุดที่มองไม่เห็น อย่างเช่น ภาวะอักเสบกับอวัยวะภายในร่างกายที่หรือในที่นี้ขอเรียกสั้น ๆ ว่า “ภาวะอักเสบภายใน” กรณีนี้รักษาได้ไม่ง่าย เสี่ยงที่จะเกิดกับภาวะเรื้อรังทำให้เนื้อเยื่อและอวัยวะเสียหาย เสี่ยงต่อโรคต่าง ๆ ดังเช่น โรคหัวใจ เบาหวาน โรคข้ออักเสบ ตาเสื่อม หลอดเลือดเสื่อม อวัยวะเสื่อม ปัญหาในระบบย่อยอาหาร รวมถึงโรคมะเร็ง เมื่อเกิดภาวะอักเสบ ระบบภูมิคุ้มกันภายในร่างกายจะเข้าโจมตีเซลล์ ก่อให้เกิดอาการต่าง ๆ ตามมา ทั้งเหนื่อยล้าเรื้อรัง ปวดภายในโดยไม่ทราบสาเหตุ รวมถึงติดเชื้อบ่อยครั้ง อาการอักเสบและบาดเจ็บภายในหากไม่ได้รับการแก้ไข กระทั่งเกิดภาวะเรื้อรังอาจสร้างความเสียหายต่อเซลล์ เนื้อเยื่อ อวัยวะ เกิดแผลเป็นภายใน เนื้อเยื่อตาย กระทั่งอาจเข้าทำลายดีเอ็นเอของเซลล์ ส่งผลให้เกิดสารพัดโรครวมทั้งมะเร็งอาจตามมา ปัญหาใหญ่ล่ะทีนี้
อีกโรคหนึ่งที่เป็นผลมาจากปัญหาอักเสบภายในคือ สมองเสื่อม รวมไปถึงเซลล์ประสาทเสื่อม ที่ลุกลามจนเกิดภาวะสมองเสื่อมจากอัลไซเมอร์และโรคสมองอื่น ๆ การป้องกันภาวะอักเสบรวมไปถึงการบาดเจ็บกับอวัยวะภายในจึงเป็นเรื่องสำคัญ งานวิจัยจากมหาวิทยาลัย Edith Cowan University (ECU) เมืองเพิร์ท ออสเตรเลีย ตีพิมพ์ในวารสาร Neurobiology of Aging ค.ศ.2025 ให้ข้อสรุปไว้ดีว่าการได้รับอาหารดี อุดมด้วยสารต้านอนุมูลอิสระ อย่างเช่น ผักผลไม้ น้ำมันพืชที่อุดมด้วยกรดไขมันโมโน ปลาทะเล จะช่วยลดภาวะอักเสบภายในที่เกิดจากสารพัดปัจจัยรวมถึงภาวะเครียด และภาวะอ้วนได้
การลดภาวะอักเสบภายในเซลล์และอวัยวะภายในร่างกายโดยเลือกบริโภคอาหารที่อุดมไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระจะช่วยลดความเสี่ยงต่อภาวะอักเสบและอาการบาดเจ็บภายในได้ ผลที่ตามมาคือปัญหาภาวะสมองเสื่อมชะลอตัวเกิดขึ้นช้าลง เพียงแค่ปรับโภชนาการเพื่อลดความเสี่ยง นอกจากนี้การลดบริโภคน้ำตาล อย่างน้ำตาลทราย น้ำเชื่อมอย่างไซรัปฟรุคโตสที่เติมลงในขนมหวานทั้งหลาย ล้วนช่วยลดความเสี่ยงต่อภาวะอักเสบภายในได้ ทีมวิจัยแนะนำกันง่าย ๆ อย่างนั้น
#ดรวินัยดะห์ลัน, #drwinaidahlan, #ภาวะอักเสบ,
