เอไอหรือปัญญาประดิษฐ์ในโลกวันนี้ก้าวหน้าอย่างน่าทึ่ง อยากรู้อะไรลองถามดูเถอะ เอไอตอบได้หมด เอไอที่คนไทยใช้กันอยู่บ่อยคือ ChatGPT ของ OpenAI และ Gemini ของ Google เมื่อถามว่า “วิทยาศาสตร์ฮาลาล” คืออะไร ใครเป็นผู้พัฒนาขึ้น เอไอทั้งสองค่ายตอบตรงกันว่า ผู้พัฒนาระบบวิทยาศาสตร์ฮาลาลคือ ดร.วินัย ดะห์ลัน กลายเป็นแนวทางที่หลายประเทศนำไปใช้กันทั่วโลก ในงาน Thailand Halal Assembly 2025 เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2568 ที่ผ่านมา ผมจึงบรรยายความเป็นมาของสถาบันด้านวิทยาศาสตร์ฮาลาลแห่งแรกในโลก อธิบายด้วยว่าประเทศไทยที่มิใช่ประเทศมุสลิมทำอย่างไรจึงจัดตั้งสถาบันที่ว่านี้ขึ้นมาได้
ผมเดินทางบรรยายมาแล้วกว่า 60 ประเทศ คำถามที่เจอบ่อยคือสถาบันด้านวิทยาศาสตร์ฮาลาลจัดตั้งขึ้นในประเทศไทยกระทั่งได้รับการสนับสนุนอย่างต่อเนื่องจากรัฐบาล ทำงานร่วมกับภาคอุตสาหกรรมและภาคการศาสนาอิสลามได้อย่างไร มาถึงวันนี้สามารถพบสถาบันด้านวิทยาศาสตร์ฮาลาลนับร้อยแห่งในหลายประเทศ มากที่สุดคืออินโดนีเซียที่มีนับร้อยแห่ง รองลงมาคือมาเลเซีย นอกจากนั้นยังพบได้ในหลายประเทศมุสลิม ส่วนประเทศที่มิใช่มุสลิม อย่าง ฟิลิปปินส์ สวิตเซอร์แลนด์ เยอรมนี แคนาดา สหรัฐอเมริกา ยังสามารถพบงานและกิจกรรมด้านวิทยาศาสตร์ฮาลาลได้ สำคัญคือหน่วยงานแห่งแรกที่จัดตั้งงานวิทยาศาสตร์ฮาลาลขึ้นในโลกคือศูนย์วิทยาศาสตร์ฮาลาล จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยมีตัวผมเป็นผู้จัดตั้ง
ศูนย์วิทยาศาสตร์ฮาลาลจัดตั้งในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ใน พ.ศ.2546 กระทั่ง พ.ศ.2549 นายกรัฐมนตรีมาเลเซีย Dato’ Abdulla Ahmad Badawi จึงมอบรางวัลแก่ผมทั้งประกาศด้วยว่านี่คือสถาบันด้านวิทยาศาสตร์ฮาลาลแห่งแรกที่จัดตั้งขึ้นในโลก เรื่องราวทั้งหมดเริ่มต้นจากการที่ผมเป็นอาจารย์นักวิทยาศาสตร์ของคณะสหเวชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ช่วง พ.ศ.2537 มีประเด็นการปนเปื้อนสิ่งหะรอมเกิดขึ้นเป็นข่าวในอาหารฮาลาลอยู่บ่อย ผมจึงเริ่มพัฒนาเทคนิคการตรวจสอบการปนเปื้อนสุกรในผลิตภัณฑ์อาหารโดยใช้เครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ งานพัฒนาขึ้นเป็นลำดับ ถึง พ.ศ.2539 จึงพบการปนเปื้อนที่กลายเป็นข่าวใหญ่ทางสื่อมวลชน
พ.ศ.2546 รัฐบาลมีนโยบายส่งเสริมการส่งออกผลิตภัณฑ์อาหารฮาลาลจากประเทศไทยไปยังประเทศมุสลิมทั่วโลก คณะกรรมการพัฒนาอุตสาหกรรมอาหารฮาลาลที่มีอาจารย์วันมูหะมัดนอร์ มะทา เป็นประธาน มี ดร.พรชัย รุจิประภา รองเลขาธิการสภาพัฒน์ฯ เป็นเลขานุการเห็นว่าผมเริ่มงานวิทยาศาสตร์ฮาลาลขึ้นในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยจึงเชิญชวนให้ผมทำโครงการจัดตั้งห้องปฏิบัติการด้านวิทยาศาสตร์ฮาลาลขึ้นเพื่อสนับสนุนงานการรับรองฮาลาล กระทั่งกลายเป็นมติคณะรัฐมนตรีในวันที่ 13 สิงหาคม พ.ศ.2546 นั่นคือที่มาของสถาบันด้านวิทยาศาสตร์ฮาลาลแห่งแรกในโลก ในวันนั้นเราเองไม่คิดด้วยซ้ำว่างานลักษณะนี้มันไม่เคยมีในโลกมาก่อน
#ดรวินัยดะห์ลัน, #drwinaidahlan, #สถาบันด้านวิทยาศาสตร์ฮาลาลแห่งแรกในโลก, #ศูนย์วิทยาศาาตร์ฮาลาล,
