วันนี้ขอตอบคำถามพวกเรากันหน่อย ถามมาสองสามครั้งยังหาโอกาสตอบไม่ได้เลย คำถามมีว่า ผลไม้ที่ชื่อว่า “เบอร์รี่” อย่างบลูเบอร์รี่ แครนเบอร์รี่ กูสเบอร์รี่ สตรอว์เบอร์รี่ ราสเบอร์รี่ แบล็กเบอร์รี่ โกจิเบอร์รี่ อาซาอิเบอร์รี่ ฯลฯ ได้รับการกล่าวขานกันมากว่าให้ประโยชน์สูงทางโภชนาการเนื่องจากมีสารไฟโตนิวเทรียนท์หลายชนิด ช่วยป้องกันโรคร้ายได้มาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งโรคหัวใจและหลอดเลือด เบาหวาน ภาวะอักเสบในอวัยวะ บางครั้งยังเกินเลยไปถึงมะเร็ง ซึ่งกรณีมะเร็งจำเป็นต้องระวังการกล่าวอ้างสรรพคุณกันหน่อย การป้องกันมะเร็งโดยใช้กลไกของสารต้านอนุมูลอิสระเป็นเรื่องซับซ้อน จำเป็นต้องทำความเข้าใจให้ลึกซึ้ง กลับมาที่คำถามกันอีกครั้ง คำถามมีว่าเบอร์รี่ที่มีแต่ชื่อต่างประเทศ แล้วผลไม้ไทยมีเบอร์รี่บ้างไหม มีอะไรบ้าง ให้ประโยชน์เหมือนกันไหม
ก่อนอื่นควรเข้าใจคำว่าเบอร์รี่กันก่อน เบอร์รี่มีความหมายกว้าง ในทางพฤกษศาสตร์ คำว่าเบอร์รี่หมายถึงผลไม้ที่มีเนื้อนุ่มเป็นเนื้อที่พัฒนามาจากรังไข่ของดอกไม้ดอกเดียว มีเมล็ดหนึ่งเมล็ดหรือมากกว่าฝังอยู่ในส่วนที่เป็นเนื้อ มีเปลือกที่เป็นส่วนของเนื้อที่มักรับประทานได้ พิจารณาตามคำจำกัดความนี้ย่อมหมายความว่าผลไม้อย่าง มะเขือเทศ องุ่น จัดเป็นเบอร์รี่เช่นกัน กล้วย อะโวคาโด เองก็เป็นเบอร์รี่ เพียงแต่เปลือกไม่นิยมนำมารับประทาน หากจะว่ากันตามหลักพฤกษศาสตร์แล้ว ผลไม้อย่าง สตรอว์เบอร์รี่ ราสเบอร์รี่ และแบล็กเบอร์รี่ ไม่จัดเป็นเบอร์รี่ แต่นิยมเรียกว่าเบอร์รี่เนื่องจากลักษณะทางโภชนาการคล้ายเบอร์รี่ก็เท่านั้น คือมีเนื้อฉ่ำน้ำและนิยมนำมาบริโภคเป็นผลไม้แบบเดียวกับเบอร์รี่ คำว่าเบอร์รี่จึงเรียกอย่างถูกต้องบ้าง ผิดบ้าง เป็นอย่างนี้กันมานานแล้ว
ย้อนกลับมาที่ผลไม้ไทย พบว่าผลไม้ไทยหลายชนิดสามารถจำแนกตามพฤกษศาสตร์ได้เป็นผลไม้ตระกูลเบอร์รี่ ทั้งลิ้นจี่ เงาะ มังคุด กระเจี๊ยบ และอีกหลายชนิด นอกจากนี้ เสาวรส (passion fruit) และทับทิม แม้ไม่ถือเป็นผลไม้ไทยโดยกำเนิดแต่ปลูกมากในบ้านเรา ทั้งสองชนิดถือเป็นผลไม้ตระกูลเบอร์รี่เช่นกัน ลองมาดูสารไฟโตนิวเทรียนท์ในเบอร์รี่ไทยกันบ้าง เบอร์รี่ไทย อย่าง ลิ้นจี่ เงาะ มังคุด กระเจี๊ยบ มีไฟโตนิวเทรียนต์คล้ายเบอร์รี่ทั่วไป แม้คุณสมบัติเฉพาะของผลไม้เหล่านี้อาจแตกต่างจากเบอร์รี่ทั่วไปอยู่บ้าง เบอร์รี่ไทยเหล่านี้อุดมไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระ รวมถึงวิตามินซีและเอ ซึ่งมีประโยชน์ต่อสุขภาพโดยรวม
สรุปเอาเป็นว่า ผลไม้ไทยหลายชนิดนับเป็นเบอร์รี่ได้เช่นกัน ให้ประโยชน์ทางโภชนาการไม่ต่างจากเบอร์รี่ที่รู้จักกันทั่วไป สิ่งหนึ่งที่ควรระมัดระวังไว้บ้างคือผลไม้ไทยหลายชนิดที่นับเป็นเบอร์รี่ อย่างลิ้นจี่ เงาะ มังคุด มีปริมาณน้ำตาลค่อนข้างสูง รสชาติหวานจัด ควรระมัดระวังการบริโภค ควรบริโภคพอสมควรไม่มากเกินไป เนื่องจากอาจเจอปัญหาเรื่องปริมาณน้ำตาลสูง แม้ส่วนใหญ่เป็นน้ำตาลฟรุคโตส ทว่าฟรุคโตสปริมาณสูงอย่างที่พบในฟรุคโตสไซรัปและน้ำตาลทรายก่อปัญหาโรคอ้วนเอาได้ง่าย ๆ ระวังกันไว้หน่อยก็น่าจะดี
#ดรวินัยดะห์ลัน, #drwinaidahlan, #เบอร์รี่เมืองไทย, #berries
