ต้นสิงหาคม 2026 มีข่าวใหญ่เรื่องการหลั่งไหลของชาวโมรอคโค 49,000 คนเข้าไปเซวตาและเมลียาซึ่งเป็นดินแดนของสเปนบนแผ่นดินโมรอคโค มองดูบนแผนที่ อัฟริกาเหนือส่วนของประเทศโมรอคโคกับยุโรปส่วนของคาบสมุทรไอบีเรียที่เป็นประเทศสเปนและปอร์ตุเกสมีช่องแคบยิบรอลตาที่แยกอัฟริกาออกจากยุโรปคั่นอยู่ มองย้อนกลับไปในประวัติศาสตร์ยุคกลางของยุโรป แผ่นดินที่เป็นสเปนและปอร์ตุเกสในปัจจุบันเคยตกเป็นดินแดนของโลกมุสลิมในยุคปลายของคอลิฟะฮฺอุมัยยะฮฺซึ่งปกครองแผ่นดินนี้ยาวนานถึง 781 ปีจาก ค.ศ.711-1492
มุสลิมอาหรับจากอาระเบียและมุสลิมอะมาซิกฮฺ (หรือเบอร์เบอร์) จากอัฟริกาเหนือนำโดยนายทหารอะมาซิกฮฺชื่อ ฏอริก อิบนุ ซิยาด (Tariq ibn Ziyad) รุกข้ามช่องแคบจากอัฟริกาเหนือเข้าไปในคาบสมุทรไอบีเรีย ช่องแคบนั้นภายหลังมีชื่อว่าญะบัลอัฏฏอริกหรือชะง่อนผาอัฏฏอริกตามชื่อของแม่ทัพผู้นั้น ที่แปลงมาเป็นชื่อช่องแคบยิบรอลตาในเวลาต่อมา ฏอริกนำทัพอาหรับผสมอะมาซิกฮฺเข้าไปยึดครองคาบสมุทรไอบีเรียแทบทั้งคาบสมุทรสร้างอาณาจักรคอลีฟะฮฺอุมัยยะฮฺสเปนขึ้นปกครองยาวนานเกือบแปดศตวรรษอย่างที่บอก
อาณาจักรคอลีฟะฮฺอุมัยยะฮฺดำรงอยู่ด้วยความยากลำบากเนื่องจากโลกมุสลิมเวลานั้นอยู่ภายใต้การปกครองของอาณาจักรอับบาสิยะฮฺที่มีราชธานีอยู่ที่แบกแดดซึ่งเป็นไม้เบื่อไม้เมากับอาณาจักรอุมัยยะฮฺ นอกจากนี้ชนอะมาซิกฮฺบนแผ่นดินอัฟริกายังพอใจที่จะปกครองอัฟริกาเหนือมากกว่าจะขึ้นไปเติมกำลังให้กับมุสลิมในคาบสมุทรไอบีเรีย ระหว่างแปดศตวรรษที่ชนอาหรับ-อะมาซิกฮฺปกครองคาบสมุทรไอบีเรีย ชนคริสต์ในยุโรปทำสงครามครูเสดแย่งคืนแผ่นดินที่เรียกว่า “รีคองเกสต้า” กับมุสลิมมาโดยตลอด อาณาจักรมุสลิมที่แม้ก้าวหน้าอย่างยิ่งด้านศิลปะวิทยาการ มีนครหลวงยิ่งใหญ่อย่างฆุรฏุบะฮฺหรือคอร์โดบา สุดท้ายต้องเสียดินแดนไปทีละน้อยจนเหลือเพียงอันดาลุส สุดท้ายในวันที่ 2 มกราคม ค.ศ.1492 อาณาจักรมุสลิมสุดท้ายจำต้องถอนตัวออกจากไอบีเรียทั้งหมด อพยพไปอยู่ในอัฟริกาเหนือสร้างเมืองอยู่ข้างเมืองของชนอะมาซิกฮฺที่เรียกว่า “เมดินา” ที่มีอยู่มากมายในปัจจุบัน
อาณาจักรสเปนเมื่อยึดครองไอบีเรียได้ทั้งหมด ยังยกทัพข้ามช่องแคบยิบรอลตาลงมายึดครองดินแดนเล็ก ๆ ที่เรียกว่าเมลิยา (Melilla) ใน ค.ศ.1497 ผสานเข้ากับดินแดนเซวตา (Ceuta) บนแผ่นดินอัฟริกาเหนือที่ปอร์ตุเกสยึดครองไว้ตั้งแต่ ค.ศ.1415 กระทั่งถึง ค.ศ.1580 สเปนจึงผนวกดินแดนเล็ก ๆ ทั้งสองแห่งนี้เป็นของตนเอง ในขณะที่อาณาจักรอะมาซิกฮฺในอัฟริกาเหนือตกเป็นอาณานิคมของฝรั่งเศสและสเปน กระทั่งกลับมาเป็นเอกราชเกิดเป็นประเทศโมรอคโคใน ค.ศ.1956 โดยทั้งเซวตาและเมลิยากลายไปเป็นดินแดนของสเปนก่อนหน้านั้นแล้ว เห็นข่าวคนโมรอคโคแห่กันอพยพเข้าไปในสองเมืองที่ว่านั้นแล้วก็สะท้อนใจ ย้อนกลับไปในอดีตคนโมรอคโคเหล่านี้คือชนอะมาซิกฮฺที่เคยปกครองสเปนอยู่นานเกือบแปดร้อยปีแท้ ๆ โลกมีเรื่องแปลก ๆ ลักษณะนี้ให้ได้เห็นเสมอ
#drwinaidahlan, #ดรวินัยดะห์ลัน, #เซวตา, #เมลิยา, #อะมาซิกฮฺ, #อาหรับ, #สเปน, #โมรอคโค#อุมัยยะฮฺ, #อับบาสิยะฮฺ, #อันดาลุส, #เบอร์เบอร์
