อิสลามเผยแผ่สู่ดินแดนมัฆริบ อัฟริกาตะวันตกเฉียงเหนือตอนปลายศตวรรษที่ 7 อย่างไรก็ตาม ความขัดแย้งทางการเมืองของชนชั้นนำในตะวันออกกลางส่งผลให้เกิดกลุ่มสุดโต่งทางศาสนาที่นำแนวคิดสุดโต่งไปเผยแพร่ให้กับมุสลิมใหม่ในดินแดนมัฆริบนำไปสู่ความขัดแย้งในพื้นที่อัฟริกาตะวันตกกระทั่งลุกลามเข้าไปในดินแดนอันดาลุสช่วงศตวรรษที่ 8-10 ก่อรอยร้าวในความสัมพันธ์ระหว่างชนอาหรับและเบอร์เบอร์ในแผ่นดินนั้น กระทั่งทำลายราชวงศ์อุมัยยะฮฺในไอบีเรีย ทำให้อาณาจักรมุสลิมแตกแยกกลายเป็นหลายไทฟาดังได้เกริ่นไว้แล้วความขัดแย้งในอิสลามกรณีสุนหนี่-ชีอะฮฺเกิดจากประเด็นการเลือกผู้นำทางการเมืองนำไปสู่การสร้างจักรวรรดิคอลีฟะฮฺฟาติมียะฮฺหรือฟาติมิดในอัฟริกาเหนือช่วงศตวรรษที่ 10 แนวคิดที่ขัดแย้งนี้เป็นผลให้ยะฮฺยา อิบนฺ อิบราฮิม นักวิชาการศาสนาอิสลามสายสุนหนี่สาขาอิหม่ามมาลิกี ตัดสินใจเดินทางจากโมรอคโคไปเพิ่มเติมวิชาการที่มักกะฮฺในอาระเบีย เมื่อเดินทางกลับถึงบ้านจึงชักชวนเพื่อนสนิทคืออับดุลเลาะฮฺ อิบนฺ ยาซีน ออกเผยแผ่แนวคิดสุนหนี่ให้กับชุมชนในพื้นที่ก่อนพากันท่องไปในอัฟริกาตะวันตกลึกลงไปจนถึงดินแดนซาฮาราตอนใต้ กล่าวกันว่าอิสลามสายสุนหนี่ที่แผ่จากอัฟริกาเหนือลงไปถึงอัฟริกากลางด้านตะวันตก ส่วนสำคัญเป็นผลมาจากการทำงานหนักของนักวิชาการศาสนาอิสลามทั้งสองท่านช่วงศตวรรษที่ 11 นี้เองการทุ่มเททางศาสนาโดยเฉพาะอย่างยิ่งในพื้นที่ที่ยังเป็นสุญญากาศการเมืองดังเช่นอัฟริกาตะวันตกนำไปสู่ความขัดแย้งทางแนวคิดที่แตกต่างกันโดยเฉพาะอย่างยิ่งสายชีอะฮฺที่ยังดำรงอิทธิพลอยู่ตั้งแต่ครั้งการปกครองของราชวงศ์ฟาติมิดทว่าถูกขับออกไปแล้วตั้งแต่ปลายศตวรรษที่ 10 ยะฮฺยาและอับดุลเลาะฮฺจัดตั้งกลุ่มมีชื่อว่าอัลมุรอบิฏุน หรือ อัลโมราวิด โดยใช้กองกำลังคนหนุ่มจากอัฟริกาตะวันตกในการดำเนินงานทั้งเผยแผ่แนวคิดและสร้างความมั่นคงแก่ชุมชน กระทั่ง ค.ศ.1056 ยะฮฺยา อิบนฺ อิบราฮิม เสียชีวิตจากการสู้รบ น้องชายของยะฮฺยาคืออบูบักรฺ อิบนฺอุมัร ขึ้นเป็นหัวหน้ากลุ่มแทน ถึง ค.ศ.1059 ทางกลุ่มต้องสูญเสียอับดุลเลาะฮฺ อิบนฺ ยาซีน ไปอีกคนหนึ่ง อบูบักรฺจึงเชิญชวนญาติของตนคือยูซุฟ อิบนฺ ตัชฟิน ขึ้นเป็นหัวหน้าร่วมกัน ทั้งอบูบักรฺและยูซุฟเป็นผู้นำทางทหารที่มีความสามารถ ได้นำกองกำลังทำการรวบรวมชุมชนเบอร์เบอร์กลุ่มต่างๆในอัฟริกาตะวันตกเฉียงเหนือเข้าด้วยกันกระทั่งสร้างอาณาจักรรวมถึงราชวงศ์แรกของมุสลิมในอัฟริกาขึ้นมาได้โดยตั้งเมืองหลวงขึ้นที่มาร์ราเกซ (Marrakech) ตอนกลางศตวรรษที่ 11 อุดมการณ์กลุ่มที่เปลี่ยนจากวิชาการด้านศาสนาอิสลามที่ประสงค์เผยแผ่แนวคิดอิสลามที่ถูกต้องมาเป็นด้านการทหารและการเมืองที่ประสงค์ขยายดินแดนและสะสมสินทรัพย์ โดยขาดการผสมผสานสองแนวทางอย่างลงตัว แม้มีข้อดีคือการสร้างและขยายอาณาจักร โดยยูซุฟตอบรับคำเชิญชวนจากไทฟาในอันดาลุสให้เข้าไปขยายอาณาจักรในไอบีเรีย ทว่ามีข้อเสียคือขาดแนวทางการใช้ศาสนาและศีลธรรมที่ถูกต้องในการกล่อมเกลาสังคมรวมถึงการสมานฉันท์ข้อขัดแย้ง สิ่งนี้เองเป็นผลให้ราชวงศ์อัลโมราวิดล่มสลายลงในระยะเวลาอันสั้น #drwinaidahlan, #ดรวินัยดะห์ลัน, #มุสลิมสเปน

