โลกในวันนี้ เทคโนโลยีที่ก้าวล้ำที่สุดเห็นจะเป็น “เอไอ” หรือปัญญาประดิษฐ์ ไม่เชื่อก็ต้องเชื่อว่าในโลกมีบริษัทที่ทำงานด้านการพัฒนาเอไอมากกว่า 200,000 บริษัท มีแพลตฟอร์มเอไอที่พัฒนาขึ้นมาช่วยมนุษย์มากกว่า 15,000 แพลตฟอร์ม เลือกกันไม่หวัดไม่ไหว ทว่าที่ใช้กันอยู่อย่างกว้างขวางจริง ๆ ยังมีไม่ถึงร้อยชนิด ทั้งหมดนี้ช่วยธุรกิจลดการทำงานได้มโหฬาร ส่วนจะมีคุณภาพตามที่ต้องการหรือไม่ นั่นเป็นอีกเรื่องหนึ่ง
เอไอที่ใช้กันกว้างขวางคือด้านการแนะนำสุขภาพ ยิ่งวันผู้คนก็ยิ่งเชื่อคำแนะนำของเอไอซึ่งสามารถให้คำแนะนำเสมือนหมอใกล้ตัว ที่นิยมใช้กันมากคือเอไอที่ให้คำแนะนำด้านโภชนาการ คำแนะนำลักษณะนี้จะเชื่อได้หรือไม่ นักโภชนาการจดทะเบียนที่เป็นมืออาชีพเริ่มตั้งคำถาม หากแนะนำถูกต้องก็พ้นตัวไป นักโภชนาการอาจนำแชตบอทเหล่านี้มาช่วยงานในคลินิกก็ย่อมได้ ช่วยลดค่าใช้จ่ายจ้างนักโภชนาการหรือพยาบาลผู้ช่วย ว่ากันอย่างนั้น แต่ก่อนอื่นเห็นทีต้องทดสอบเอไอที่นิยมใช้กันมากๆ เพื่อสร้างความมั่นใจกันให้ได้เสียก่อน
ทีมวิจัยจากสองมหาวิทยาลัยของประเทศเตอร์เคีย ทดลองใช้เอไอที่นิยมใช้กันมากที่สุด 5 ตัว ได้แก่ ChatGPT-4o, Gemini 2.5 Pro, Claude 4.1, Bing Chat-5GPT และ Perplexity ให้ช่วยแนะนำโภชนาการแก่วัยรุ่นที่ต้องการโปรแกรมลดน้ำหนัก อย่างเช่น ขอให้เอไอแต่ละตัวเขียนแผนโภชนาการลดน้ำหนัก 3 วัน ระบุเป็นอาหารเช้า อาหารกลางวัน อาหารเย็น และอาหารว่าง 2 มื้อ กำหนดปริมาณเป็นกรัมหรือมิลลิลิตรให้ทราบด้วย บทสรุปของคำตอบที่ทีมวิจัยได้รับพบว่าคำแนะนำจากเอไอมีความหลากหลายมาก แต่มีธีมร่วมกันคือมีแคลอรี่และคาร์โบไฮเดรตต่ำเกินไป มีโปรตีนและไขมันสูงเกินไป เอาเป็นว่าเอไอยังไม่เข้าใจผลกระทบต่อสุขภาพ เน้นกันที่การลดน้ำหนักอย่างเดียว จึงยังให้เอไอทำงานแทนนักกำหนดอาหาร (Dietitian) ที่เป็นมนุษย์ไม่ได้ รายงานสรุปนี้นำเสนอในวารสาร Frontiers in Nutrition เดือนมีนาคม ค.ศ.2026 นี้เอง
ทีมวิจัยให้ข้อสรุปว่าแชตบอทของเอไออาจให้คำตอบที่อาจเป็นอันตรายต่อบรรดาวัยรุ่นเหล่านั้นแม้คำถามจะขอคำแนะนำแบบปลายเปิดมากกว่าก็ตาม เหตุใดคำแนะนำด้านโภชนาการจากเอไอสำหรับวัยรุ่นจึงค่อนข้างล้มเหลว ทีมวิจัยให้ความเห็นว่าคำแนะนำด้านโภชนาการจริงยังซับซ้อนซึ่งเอไอยังประมวลผลไม่ถูกต้อง โดยมีฐานข้อมูลด้านประสบการณ์ค่อนข้างน้อย ยังขาดความเข้าใจสภาวะสุขภาพ สถานะทางเศรษฐกิจและสังคม และพลวัตของครอบครัว ปัจจัยเหล่านั้นเป็นเรื่องที่เอไอยังพัฒนากระบวนการวิเคราะห์ไปไม่ถึง ความสัมพันธ์ของวัยรุ่นกับอาหารคืออีกหนึ่งความเสี่ยง วัยรุ่นที่ควบคุมอาหารอย่างเข้มงวดอย่างที่แชตบอทแนะนำ อาจเสี่ยงสูงต่อโรคด้านโภชนาการบางโรค โดยสรุปคือนักโภชนาการยังเห็นว่าใน ค.ศ.นี้ วัยรุ่นยังไม่ควรขอคำแนะนำด้านโภชนาการจากเอไอ ขอให้รอกันอีกสักหน่อย อย่าเอาสุขภาพของตนเองไปเสี่ยงกับเอไอ นักโภชนาการมืออาชีพยืนยันอย่างนั้น
#drwinaidahlan, #ดรวินัยดะห์ลัน, #เอไอแนะนำโภชนาการ, #โภชนาการในวัยรุ่น,
