โรคกระดูกพรุน (Osteoporosis) เป็นปัญหาสุขภาพสำคัญระดับโลก ส่งผลกระทบต่อสตรีที่มีอายุมากกว่า 50 ปีในสัดส่วนมากถึงหนึ่งในสาม โดยก่อให้เกิดปัญหากระดูกหัก สาเหตุมาจากความเบี่ยงเบนของฮอร์โมนในสตรีวัยหมดระดู แคลเซียมในกระดูกที่สลายออกมาเป็นปกติเพื่อรักษาสมดุลของแคลเซียมในเลือดเกิดปัญหา เมื่อถึงวัยหมดระดูไม่มีแคลเซียมจากเลือดเติมเข้าไปในกระดูกเป็นผลให้แคลเซียมในกระดูกลดปริมาณลง นานวันเข้ากระดูกของหญิงวัยหมดระดูก็เริ่มสึกกร่อนลง เป็นปัญหาที่ทำให้กระดูกที่พรุนอยู่แล้ว พรุนหรือโปร่งบางมากขึ้น จึงหักง่ายขึ้น ปัญหาเป็นไปในทำนองนั้น
งานวิจัยทางการแพทย์จากมหาวิทยาลัยฟลินเดอร์ (Flinders University) ออสเตรเลีย ตีพิมพ์ในวารสาร Nutrients เดือนสิงหาคม ค.ศ.2026 โดยติดตามกลุ่มตัวอย่างที่เป็นสตรีอายุ 65 ปีขึ้นไปจำนวนเกือบ 10,000 คน เป็นระยะเวลา 10 ปี ทีมวิจัยพบว่าการดื่มกาแฟและชาเป็นประจำมีความสัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงความหนาแน่นของมวลกระดูก (BMD) โดยเฉพาะอย่างยิ่งบริเวณสะโพกและคอของกระดูกต้นขา (femoral neck) ซึ่งเป็นสองบริเวณที่มีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับความเสี่ยงในการเกิดกระดูกหัก บริเวณที่ว่านี้ใช้เป็นตัวชี้วัดสำคัญในการประเมินความเสี่ยงต่อโรคกระดูกพรุน
ผลการศึกษาพบว่า สตรีที่ดื่มชามีค่าความหนาแน่นของมวลกระดูกบริเวณสะโพกโดยรวมสูงกว่ากลุ่มที่ไม่ดื่มชาเล็กน้อย นักวิจัยเห็นว่าในชามีสารกาเฟอีน (caffeine) จึงส่งผลกลาย ๆ ว่าการดื่มชาเป็นประจำช่วยเพิ่มความหนาแน่นของมวลกระดูก หากชาช่วยได้ กาแฟซึ่งมีสารกาเฟอีนมากกว่ากันอยู่หน่อยก็น่าจะช่วยได้เช่นกัน ผลการศึกษาไม่เป็นอย่างนั้น ผลการวิจัยพบว่าการดื่มกาแฟในปริมาณไม่มากกว่าห้าถ้อยต่อวันไม่ก่อปัญหาต่อมวลกระดูก ทว่าการดื่มมากเกินห้าถ้วยต่อวันกลับสัมพันธ์กับความหนาแน่นของมวลกระดูกที่ลดลง กลายเป็นอย่างนั้น
ผลของกาแฟต่อมวลกระดูกค่อนข้างซับซ้อน การดื่มในปริมาณปานกลางประมาณ 2-3 ถ้วยต่อวัน ไม่พบว่าส่งผลเสียต่อสุขภาพกระดูก อย่างไรก็ตาม สตรีที่ดื่มกาแฟมากกว่า 5 ถ้วยต่อวันกลับมีค่าความหนาแน่นของมวลกระดูกต่ำกว่า บ่งชี้ว่าการบริโภคกาแฟในปริมาณที่สูงมากอาจส่งผลกระทบเชิงลบได้ กลายเป็นว่าในขณะที่ชาให้ประโยชน์ สารกาเฟอีนมากเกินไปอาจก่อปัญหาต่อมวลกระดูก นักวิจัยจึงเข้าใจว่าในชามีสารไฟโตเนิวเทรียนท์อีกตัวหนึ่งที่น่าจะให้ผลดีต่อมวลกระดูกนั่นคือสาร “คาเทชิน” (catechins) ในขณะที่กาแฟไม่มีสารตัวนี้หรือมีน้อยมาก ดังนั้น การดื่มกาแฟในหมู่สตรีจึงควรบันยะบันยังกันหน่อย ฝ่ายชายเองก็ต้องระวัง การดื่มกาแฟเกินวันละ 3-5 ถ้วยอาจก่อปัญหามากกว่าจะให้ผลดี ต้องระวังกันไว้บ้าง
#drwinaidahlan, #ดรวินัยดะห์ลัน, #หญิงวัยหมดระดู, #กระดูกพรุน, #ชากาแฟ, #สารคาเทชิน, #สารกาเฟอีน
