วันที่ 11 มีนาคม พ.ศ.2569 มูลนิธิมุฮัมมะดียะฮฺ (MF) และสถาบันวิทยาศาสตร์ฮาลาลเพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจ (IHSED) ร่วมกับศูนย์วิทยาศาสตร์ฮาลาล จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (ศวฮ.) จัดงานมอบทุนซะกาตจำนวน 50 ทุน แก่ผู้ยากจนหรือฟากีรและผู้ขัดสนหรือมิสกีนในพื้นที่จังหวัดนครนายก โดยมอบกันที่สำนักงานมูลนิธิ คลอง 15 ต.ชุมพล อ.องครักษ์ จ.นครนายก มีคุณสิทธิชัย สวัสดิ์แสน ผู้ว่าราชการจังหวัดประจวบคิรีขันธ์ อดีตรองผู้ว่าราชการจังหวัดนครนายกเป็นประธาน ในงานมีการบรรยายเรื่อง “พลังของซะกาตในยุคเทคโนโลยีเอไอและควอนตัม” โดย ดร.ปรัชญา สุวรรณหิรัญกุล อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์และการลงทุน มหาวิทยาลัยกรุงเทพ ร่วมกับผมซึ่งเป็นประธานองค์กรทั้ง MF และ IHSED รวมถึงเป็นผู้ก่อตั้งและอดีตผู้อำนวยการ ศวฮ.
ตอนที่ผ่านมาเขียนเรื่องเศรษฐกิจฮาลาล ส่วนตอนนี้ขอเขียนเรื่องทุนซะกาตสักหน่อย เนื่องจากซะกาต (الزكاة Zakat) จัดเป็นส่วนหนึ่งของระบบการเงินอิสลาม (Islamic Finance) ซึ่งมีมูลค่าสูงที่สุดในเศรษฐกิจฮาลาล และกำลังได้รับความสนใจอย่างมาก ในงานมอบทุนจึงให้ความรู้เรื่อง “ซะกาต” โดยเน้นถึงพลังทางเศรษฐกิจ เรื่องซะกาตนี้ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจการเงินอิสลามเป็นอีกเรื่องที่น่าสนใจ โดยซะกาตเป็นทานบังคับในอิสลาม มุสลิมส่วนหนึ่งเข้าใจผิดว่าซะกาตเป็นทานหรือการบริจาค อันที่จริงซะกาตเป็นทานบังคับเทียบเท่ากับภาษีที่มุสลิมที่มีรายได้จำเป็นต้องจ่าย ในส่วนของทานยังมีประเด็นทานอาสาที่ไม่ใช่ “ศอดาเกาะฮฺ” (صدقة Sadaqah) ซึ่งเป็นการบริจาคส่วนบุคคล แต่เป็น “วะกัฟ” (الوقف Waqf) ซึ่งเป็นการบริจาคเพื่อสังคมร่วมอยู่ด้วย ใครจะไปเชื่อว่าการจัดตั้งกองทุนคงยอดเงินต้นหรือกองทุนไม่สลายที่เป็นรากฐานของการสร้างกองทุนในมหาวิทยาลัยระดับโลกแทบทุกแห่ง กองทุนเหล่านั้นมีต้นกำเนิดมาจากวะกัฟในระบบการเงินอิสลามทั้งสิ้น
ก่อนจะรู้ว่าวิทยาศาสตร์ฮาลาลเกี่ยวข้องอะไรกับการพัฒนาระบบการเงินอิสลาม ลองไปรู้จักระบบการเงินอิสลาม ซึ่งคือส่วนสำคัญของเศรษฐกิจฮาลาลกันก่อนจะดีกว่า ในภาษาอาหรับ การเงินอิสลามเรียกกันทั่วไปว่า “อัลมาลียะฮฺ อัลอิสลามียะฮฺ” ( المالية الإسلامية al-maliyyah al-islamiyyah) ตำราดี ๆ ทางด้านการเงินอิสลามสามารถหาอ่านได้ในห้องสมุดมหาวิทยาลัยระดับโลกอย่างฮาร์วาร์ด อ็อกฟอร์ดและอีกหลายมหาวิทยาลัย ตำราทางเศรษฐศาสตร์ในโลกตะวันตกจึงให้ความสำคัญกับระบบการเงินอิสลาม ไม่เชื่อก็ต้องเชื่อ
ส่วนสำคัญในระบบการเงินอิสลามคือข้อห้ามหรือหะรอมซึ่งมิให้กระทำ ได้แก่ “ริบา” (الربا Riba) หรือดอกเบี้ย “หะรอม” (الحرام Haram) การลงทุนในสิ่งต้องห้าม “ฆารารฺ” (الغرر Qarar) ความไม่แน่นอนหรือความคลุมเครือในสัญญาที่ต้องห้าม “มายซีรฺ” (الميسر Mysir) การพนันหรือการเก็งกำไรที่ต้องห้าม ขณะที่ส่วนของการเงินอิสลามที่เป็นที่อนุมัติหรือฮาลาล มีอยู่มากมายหลายเรื่องที่กลายเป็นธุรกรรมการเงินสำคัญในระบบการเงินอิสลามในปัจจุบัน ขอยกไปตอนหน้าก็แล้วกัน
#drwinaidahlan, #ดรวินัยดะห์ลัน, #วิทยาศาสตร์ฮาลาลกับการพัฒนาสังคมและเศรษฐกิจ, #การเงินอิสลาม
