วานนี้เขียนถึงการส่งออกอาหารฮาลาลจากประเทศไทยสู่โลกมุสลิมที่ตลอดยี่สิบปีจาก พ.ศ.2548-2568 เติบโตเฉลี่ย 120% ต่อปี พรวดพราดในช่วงสิบปีแรก แม้สิบปีที่สองตัวเลขยังนิ่งทว่าอยู่ในระดับที่สูง ผมเองเดิมไม่กล้าตอบว่าเป็นผลจากวิทยาศาสตร์ฮาลาล มาวันนี้หลังอ่านดุษฎีนิพนธ์ระดับปริญญาเอกของคุณบัญญัติ ทิพย์หมัด ผมขอตอบใหม่ว่าเป็นผลจากความสำเร็จของ “วาทกรรมอาหารฮาลาล“ ของประเทศไทย ที่สร้างความเชื่อมั่นให้กับสาธารณชนในและต่างประเทศว่าอาหารฮาลาลจากประเทศไทยมีคุณภาพ ความปลอดภัย สร้างการยอมรับ โดยอาจมีอิทธิพลจากวิทยาศาสตร์ฮาลาลเกื้อหนุน ดังนั้น ทั้งอาหารฮาลาลและวิทยาศาสตร์ฮาลาลจึงต่างเป็นวาทกรรมร่วมที่สร้างผลเชิงจิตวิทยาทำให้ผลิตภัณฑ์อาหารฮาลาลจากประเทศไทยในเชิงกายภาพได้รับความเชื่อมั่น
ก่อนหน้านี้ ผมไม่เข้าใจอิทธิพลเชิงจิตวิทยาทางการตลาดของคำว่าวาทกรรมมาก่อน วานนี้ในการปกป้องดุษฎีนิพนธ์เรื่อง “วาทกรรมอาหารฮาลาล” ของคุณบัญญัติ ทิพย์หมัด ที่นิด้า ผมสัมผัสถึงอิทธิพลเชิงจิตวิทยาการตลาดของบรรดาผลิตภัณฑ์ที่ประสบความสำเร็จจากคำว่า “วาทกรรม” อาหารฮาลาลรวมถึงวิทยาศาสตร์ฮาลาลต่างรวมอยู่ในข่ายนั้น ผมบอกแก่ที่ประชุมที่มีศาสตราจารย์ ดร.จรัล มะลูลีม เป็นประธานว่าสังคมไทย เศรษฐกิจฮาลาลไทยจะได้คุณูปการมากมายจากเนื้อหาในดุษฎีนิพนธ์เล่มนี้
ในฐานะนักวิทยาศาสตร์ ผมสรุปภาพอัลกอริธึมของงานดุษฎีนิพนธ์เล่มนี้ไว้ว่าเป้าหมาย (Goal) ของวาทกรรมอาหารฮาลาลคือ “ความไว้ใจและเชื่อมั่นด้านฮาลาล (Halal Trust & Confidence)” โดยวาทกรรมได้สร้างสามผลสัมฤทธิ์เพื่อนำไปสู่เป้าหมาย ได้แก่ 1) คุณภาพ (Quality) 2) ความปลอดภัย (Safety) 3) การยอมรับ (Acceptability) อรรถาธิบายในเนื้อหางานการสัมภาษณ์ที่เป็นไปอย่างซับซ้อน ผลสัมฤทธิ์ของวาทกรรมอาหารฮาลาลเป็นผลมาจากวาทกรรมวิทยาศาสตร์ฮาลาล โดย “มาตรฐาน” (Standard) ซึ่งเป็นวิทยาศาสตร์พื้นฐาน นำไปสู่คุณภาพ ขณะที่ “การมาตรฐาน” (Standardization) ซึ่งเป็นวิทยาการจัดการนำไปสู่ความปลอดภัย โดยส่วนของการยอมรับซึ่งเป็นจิตวิทยาสังคม เป็นผลมาจากสองศาสตร์ข้างต้น วาทกรรมได้สร้างการยอมรับทั้งเชิงกายภาพและจิตวิทยาต่ออาหารฮาลาลเกิดสัมฤทธิผลเป็นความไว้ใจและเชื่อมั่นอาหารฮาลาลจากประเทศไทย
ห้าวันกับการนั่งอ่านและวิเคราะห์ดุษฎีนิพนธ์เล่มหนากับสามชั่วโมงในการถกเถียงเชิงวิพากษ์ระหว่างการปกป้องดุษฎีนิพนธ์ให้ผลเกินคุ้มสำหรับผม เป็นไปอย่างที่บอกแต่ต้น ผมสามารถนำความรู้ที่ได้จากเรื่องราวของ “วาทกรรม” (Discourse) ไปใช้ประโยชน์ได้มากมายทั้งในงานพัฒนาวิทยาศาสตร์ฮาลาลของ ศวฮ. และของประเทศไทย นับเป็นคุณูปการของดุษฎีนิพนธ์เล่มนี้ ดีใจกับคุณบัญญัติ ทิพย์หมัด ที่กลายเป็นว่าที่ด็อกเตอร์ที่ทรงคุณค่าไปแล้ว เหลือเพียงการปรับแก้เนื้อหา รูปเล่ม เพียงเท่านั้น ผมดีใจกับคุณบัญญัติด้วยจริง ๆ
#วาทกรรมอาหารฮาลาล, #บัญญัติทิพย์หมัด, #ดรวินัยดะห์ลัน, #drwinaidahlan
