พวกเราคงรู้จักอาหารคีโต (Ketogenic diet) กันมาบ้าง อาหารคีโตหมายถึงการรับประทานอาหารที่จัดการให้ในมื้ออาหารมีสัดส่วนของคาร์โบไฮเดรตต่ำมาก โปรตีนปานกลาง และไขมันสูง วัตถุประสงค์ก็เพื่อผลักดันให้ร่างกายเข้าสู่สภาวะการเผาผลาญพลังงานที่เรียกว่า “คีโตซิส” (Ketosis) ร่างกายเกิดการเผลาผลาญไขมันกระทั่งเกิดการสร้างคีโตน นำไปสู่ความเบื่อหน่ายอาหารกระทั่งลดอาหารลง สิ่งที่พบคืออาหารคีโตช่วยป้องกันการเพิ่มน้ำหนักตัวได้ เมื่อเป็นเช่นนี้อาหารคีโตจึงเป็นที่นิยมในหมู่ผู้ลดน้ำหนักตัวบางกลุ่ม ทว่าเมื่อเห็นข้อดีแล้วลองระวังข้อเสียกันหน่อยก็ดี
งานวิจัยจากมหาวิทยาลัยยูทาห์เฮลธ์ สหรัฐอเมริกา ตีพิมพ์ในวารสาร Science Advances ปลาย ค.ศ.2025 พบว่าการทดลองให้หนูทดลองกินอาหารคีโตกลับกระตุ้นให้เกิดปัญหากระทบต่อระบบเผาผลาญ หนูทดลองเกิดโรคไขมันพอกตับ ไขมันในเลือดผิดปกติ และความสามารถในการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดบกพร่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังจากกลับไปให้กินคาร์โบไฮเดรตอีกครั้งจะเกิดปัญหาทางเมแทบอลิก หนูตัวผู้ได้รับผลกระทบมากที่สุด เกิดความเสียหายของตับอย่างรุนแรง งานทดลองจึงชี้ให้เห็นว่าอาหารคีโตแม้มีประโยชน์ต่อการควบคุมน้ำหนักตัวแต่อาจมาพร้อมความเสี่ยงที่ซ่อนเร้นในระยะยาวจึงต้องระวังกันไว้บ้าง
อาหารคีโตช่วยป้องกันน้ำหนักเพิ่ม แต่เปลี่ยนองค์ประกอบของร่างกาย โดยในการทดลองเมื่อเปรียบเทียบกับหนูที่กินอาหารแบบตะวันตกที่มีไขมันสูง หนูที่กินอาหารคีโตมีน้ำหนักเพิ่มขึ้นน้อยกว่า ทว่าการเปลี่ยนแปลงของน้ำหนักไม่ได้กระจายอย่างสม่ำเสมอ สิ่งที่พบคือการสะสมไขมันส่วนเกินในตับ ที่เรียกว่าโรคไขมันพอกตับ นักวิจัยพบว่า
หนูตัวผู้เป็นโรคไขมันพอกตับอย่างรุนแรงพร้อมกับการทำงานของตับที่บกพร่อง นอกจากนี้ยังพบด้วยว่าอาหารคีโตส่งผลกระทบที่ไม่คาดคิดต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด โดยหนูทดลองมีระดับน้ำตาลในเลือดและอินซูลินต่ำลง ผลดีของการควบคุมน้ำหนักจึงมาพร้อมกับผลเสียร้ายแรง กลายเป็นอย่างนั้น
แม้ผลการศึกษาในหนูทดลองไม่สามารถนำมาใช้กับมนุษย์ได้โดยตรงเสมอไป แต่ผลการวิจัยครั้งนี้ชี้ให้เห็นว่าผู้ที่กำลังพิจารณาการรับประทานอาหารแบบคีโตเจนิกเพื่อควบคุมน้ำหนักตัวหรือเพื่อลดน้ำหนักตัวควรไตรตรองระหว่างประโยชน์ที่อาจได้รับกับอันตรายที่อาจเกิดขึ้น ทบทวนกันให้รอบคอบหน่อยว่าจะยอมรับปัญหาที่อาจเกิดขึ้นได้หรือเปล่า
#ดรวินัยดะห์ลัน, #drwinaidahlan, #อาหารคีโต, #ketogenicdiet
