ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร (dietary supplements) เดิมเรียกกันว่า “อาหารเสริม” ทาง อ.ย.ปรับเปลี่ยนชื่อเนื่องจากเห็นว่าหากเรียกชื่อเป็นอาหารเสริมอาจให้ความหมายไม่ดีนักโดยแสดงว่าอาหารทั่วไปให้คุณค่าไม่ครบถ้วนจำเป็นต้องเสริมด้วยอาหารบางชนิด จึงเปลี่ยนชื่อเป็น “ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร” ซึ่งให้ความหมายว่าอาหารทั่วไปมีคุณค่าเพียงพอ ผลิตภัณฑ์ที่วางจำหน่ายเป็นเพียงช่วยเสริมสารอาหารบางชนิดเท่านั้น จึงมีความหมายที่เหมาะสมขึ้น การเปลี่ยนนิยามครั้งนั้นดำเนินงานใน พ.ศ.2537 โดยผมร่วมเป็นหนึ่งในคณะอนุกรรมการของ อ.ย.อยู่ด้วย
มาถึงวันนี้ใน พ.ศ.2569 มีผลิตภัณฑ์เสริมอาหารขึ้นทะเบียน อ.ย.จำนวนนับพันชนิด แต่ละชนิดต่างกล่าวอ้างสรรพคุณด้านสุขภาพด้วยกันแทบทั้งสิ้น ราคาที่ตั้งไว้เหมาะสมบ้าง แพงเกินสรรพคุณบ้าง ในที่นี้มีคำถามเพียงว่าผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่มีมากมายนั้น มีชนิดใดที่ให้ผลสัมฤทธิ์ตามที่กล่าวอ้างเป็นที่น่าพึงพอใจบ้าง ลองยกตัวอย่างผลิตภัณฑ์และผลสัมฤทธิ์มาให้เป็นข้อมูลสักหน่อย โดยเลือกเฉพาะผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่มีงานวิจัยที่ได้มาตรฐานทางวิชาการรองรับชัดเจน และให้ผลสัมฤทธิ์เด่นชัดตามที่มีอยู่จริง ขอข้อมูลกันอย่างนั้น
จากการสอบถามไปที่ google’s gemini AI โดยผมเสาะหาข้อมูลเชิงวิชาการเสริม ได้ข้อสรุปว่าผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่ให้ผลสัมฤทธิ์น่าพึงพอใจโดยมีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์หนักแน่นที่สุด มีอยู่สี่ห้าชนิด ได้แก่ (1) ผลิตภัณฑ์เสริมความแข็งแรงของกระดูก (Bone Health) ได้แก่ แคลเซียมบวกวิตามินดี 3 ช่วยชะลอการสูญเสียมวลกระดูก ลดความเสี่ยงภาวะกระดูกพรุน (2) ผลิตภัณฑ์เสริมสร้างมวลกล้ามเนื้อและสมรรถภาพทางกีฬา (Sports Performance) ได้แก่ ครีเอทีนโมโนไฮเดรต (Creatine Monohydrate) ให้ผลสัมฤทธิ์ในการเพิ่มมวลกล้ามเนื้อลาย เพิ่มพลัง (Power) และความทนทานระหว่างออกกำลังกายหนัก (3) ผลิตภัณฑ์ดูแลระดับไขมันและระบบหลอดเลือด (Cardiovascular Support) ได้แก่ กรดไขมันโอเมก้า-3 (Omega-3 Fatty Acids จาก Fish Oil) ช่วยลดไตรกลีเซอไรด์ (Triglycerides) ในเลือด และช่วยปรับสมดุลความดันโลหิตในผู้ที่มีภาวะความดันสูงเริ่มต้น
(4) ผลิตภัณฑ์เพื่อการนอนหลับและปรับนาฬิกาชีวิต (Sleep Support) ได้แก่ เมลาโทนิน (Melatonin) ช่วยลดระยะเวลาในการเริ่มหลับ (Sleep Latency) ใช้บำบัดอาการนอนหลับยาก และแก้ปัญหาอาการเจ็ทแล็ก (Jet Lag) (5) ผลิตภัณฑ์บำรุงและปกป้องดวงตา (Vision Health) ได้แก่ สารต้านอนุมูลอิสระที่มี ลูทีน, ซีแซนทีน, สังกะสี, วิตามินซี วิตามินอี เป็นองค์ประกอบ ช่วยชะลอความรุนแรงของโรคจอประสาทตาเสื่อมตามวัย (AMD) ในกลุ่มผู้ป่วยที่มีอาการระยะปานกลาง ไม่ให้ลุกลามสู่ระยะรุนแรง โดยสรุปคือผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่ให้ผลสัมฤทธิ์ตามที่กล่าวอ้างมีจำนวนเท่านี้ ในส่วนผลิตภัณฑ์อื่นอาจต้องรอผลงานวิจัยยืนยันเพิ่มเติม ส่วนปี พ.ศ.นี้เอาข้อมูลเพียงเท่านี้ไปก่อนก็แล้วกัน
#drwinaidahlan, #ดรวินัยดะห์ลัน, #ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร, #dietarysupplements
