เมื่อครั้งทำงานในบรัสเซลส์ เมืองหลวงของยุโรป อาคารตรงข้ามบ้านผมที่ rue de la Source ย่าน St-Gilles คือบ้านพักคนชราที่มีทั้งชายและหญิง ผมเคยแวะเข้าไป ตู้ประกาศหน้าสำนักงานแจ้งข่าวคนชราที่เสียชีวิตโดยขอให้ลูกหลานหรือญาติพี่น้องมารวบรวมทรัพย์สินที่คนชราทิ้งไว้ อ่านแล้วหดหู่นั่นหมายถึงว่าลูกหลานเอาญาติผู้ใหญ่มาปล่อยไว้แล้วขาดการติดต่อไปนาน ความสัมพันธ์ในครอบครัวห่างเหินกันได้ถึงอย่างนั้น
บ้านผมหลายปีก่อน ลูกสาวคนเดียวเมื่อมีเรือนแล้วก็ย้ายออกไป บ้านเงียบอยู่หลายปีกระทั่งเธอมีลูกจึงย้ายกลับมาทำเอาทั้งตาและยายสดชื่นอีกครั้ง ผมเองเป็นคุณตาของหลานสาวหลานชายสองคนอายุสามและขวบครึ่ง ภรรยาของผมทุ่มเทกับงานเลี้ยงหลานแม้ยุ่งมากทว่าเป็นสุข ขณะที่คุณตาอย่างผมออกไปทำงานแต่เช้ากลับดึกจึงเจอหลานสัปดาห์ละครั้ง แม้เจอกันไม่บ่อย ชีวิตก็ยังเป็นสุข คล้ายจะห่างไกลโรคอย่างเช่น บรรดาโรคประสาทเสื่อม รวมถึงสมองเสื่อมนั่นไง
ต้นเดือนมกราคม ค.ศ.2026 มีงานวิจัยตีพิมพ์ในวารสาร Psychology and Aging โดยสมาคมจิตวิทยาแห่งอเมริกา ระบุว่าปู่ย่าตายายที่ช่วยดูแลหลาน ๆ ภาวะสมองเสื่อมลดลงได้มาก การมีส่วนร่วมดูแลหลานอาจช่วยเสริมสร้างความจำและทักษะการคิดในวัยชรา ปู่ย่าตายายที่ทำหน้าที่ดูแลหลานเป็นประจำ งานวิจัยยืนยันว่าเป็นประโยชน์ต่อสุขภาพของปู่ย่าตายายทั้งช่วยชะลอการเสื่อมถอยของการทำงานของสมองและระบบประสาท
งานวิจัยชิ้นนี้ทีมวิจัยวิเคราะห์ข้อมูลจากปู่ย่าตายายชาวอังกฤษรวม 2,887 คน ผู้เข้าร่วมทั้งหมดมีอายุเฉลี่ย 67 ปี ให้แต่ละคนกรอกแบบสอบถามและเข้ารับการประเมินความรู้ความเข้าใจสามครั้งระหว่าง ค.ศ.2016 ถึง 2022 โดยผู้เข้าร่วมมีกิจกรรมดูแลหลานครอบคลุมหลายความรับผิดชอบรวมถึงการดูแลหลานในเวลากลางคืน ดูแลหลานที่ป่วย เล่นกับหลานหรือมีส่วนร่วมในกิจกรรมยามว่าง การช่วยทำการบ้าน การขับรถพาหลานไปโรงเรียนหรือกิจกรรมอื่นๆ การเตรียมอาหาร รวมถึงการสนับสนุนในรูปแบบอื่นๆ
การศึกษาพบว่าปู่ย่าตายายที่ดูแลหลานมีคะแนนด้านความจำและความคล่องแคล่วทางวาจาและการพูดมากกว่าผู้ที่ไม่ได้ดูแลหลาน ในกลุ่มคุณย่าและยาย พบว่ากลุ่มที่ช่วยดูแลหลานมีภาวะสมองเสื่อมน้อยกว่ากลุ่มที่ที่ไม่ได้ดูแล กิจกรรมที่ทำร่วมกับหลานนี้ ล้วนให้ผลดีกับคุณย่าคุณยายทั้งสิ้น ทีมวิจัยระบุว่า พลวัตของครอบครัวและปัจจัยอื่นๆ ต่างมีอิทธิพลต่อสุขภาพการทำงานของสมองของผู้ชรา ใครไม่อยากมีปัญหาสมองเสื่อมหรือแม้แต่ภาวะซึมเศร้า หาทางสร้างกิจกรรมการดูแลหลานๆ ทีมวิจัยยืนยันว่าให้ผลดีได้อย่างแน่นอน
#drwinaidahlan, #ดรวินัยดะห์ลัน, #คนชราดูแลหลาน, #สมองเสื่อมประสาทเสื่อม
