ผมทำวิจัยทางการแพทย์และโภชนาการด้านกรดไขมันโดยเฉพาะอย่างยิ่งกรดโอเมก้าสามและโอเมก้าหกมานาน เคยรับรางวัลวิจัยจากปารีสและมิวนิคมาแล้วด้วยซ้ำ สามสิบปีที่แล้วได้รับเชิญจากผู้จำหน่ายกรดไขมันโอเมก้าสาม ให้ช่วยบรรยายทางวิชาการ ผมมีเงื่อนไขว่าข้อมูลต้องไม่กล่าวอ้างเกินจริง (Overclaim) ผมโดยส่วนตัวไม่เชื่อเรื่องกรดไขมันโอเมก้าสามช่วยให้ฉลาดขึ้นหรือช่วยเสริมสมอง หากระบุว่ากรดไขมันโอเมก้าสามอาจช่วยให้สมองเสื่อมช้าลงหรือไม่โง่ลงพอจะยอมรับกันได้ ดีใจที่เห็นรายงานวิจัยใน ค.ศ.2026 ช่วยยืนยันความเชื่อของผม
งานวิจัยชิ้นที่ว่านี้มาจากคณะวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยเซาท์เทิร์นแคลิฟอร์เนีย ตีพิมพ์ใน eBioMedicine กลาง ค.ศ.2026 โดยศึกษาผลของการเสริมกรดไขมันโอเมก้าสามชนิด DHA ปริมาณสูงอย่างต่อเนื่องยาวนานสองปี ได้ผลว่าการเสริมน้ำมันปลาโอเมก้าสามไม่ช่วยปรับปรุงความจำหรือชะลอการเปลี่ยนแปลงของสมองที่เกี่ยวข้องกับโรคอัลไซเมอร์แต่อย่างใด ทีมวิจัยแนะนำว่าควรเปลี่ยนความสนใจเรื่องผลของกรดไขมันโอเมก้าสามกับสมองไปที่การดูแลโภชนาการและวิถีชีวิตโดยรวมจะดีกว่า
ในงานวิจัย อาสาสมัครคือผู้ใหญ่สูงอายุจำนวน 365 คน อายุระหว่าง 55 ถึง 80 ปี คนกลุ่มนี้ไม่ค่อยบริโภคปลา ซึ่งเป็นแหล่งของกรดไขมันโอเมก้าสาม ทั้งเสี่ยงสูงต่อโรคอัลไซเมอร์ โดยเกือบครึ่งหนึ่ง (47%) มียีน APOE4 ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงทางพันธุกรรมที่สำคัญที่สุดที่ทราบกันดีสำหรับโรคอัลไซเมอร์ที่เกิดขึ้นในวัยชรา คนกลุ่มนี้ได้รับการสุ่มให้เสริมน้ำมันปลาทุกวันเพื่อให้ได้รับกรดโอเมก้าสามชนิด DHA 2,000 มิลลิกรัมต่อวัน หรือเสริมยาหลอก ผลการศึกษาพบว่า DHA จากอาหารเสริมสามารถผ่านเข้าสู่สมองได้จริงโดยตรวจจากของเหลวในไขสันหลังยืนยันว่า DHA เพิ่มขึ้น 17% แสดงว่าสารอาหารกลุ่มนี้ผ่านเข้าสู่สมองได้ ทว่าผลของมันกลับไม่ช่วยพัฒนาด้านความจำหรือช่วยชะลอความเสื่อมของสมองซึ่งไม่ต่างจากการให้ในรูปยาหลอก
การถ่ายภาพสมองให้ข้อสรุปออกมาคล้ายคลึงกันโดยพบว่าอาหารเสริมน้ำมันปลาไม่ได้ช่วยชะลอการหดตัวของสมองส่วนฮิปโปแคมปัส ซึ่งเป็นบริเวณสมองที่สำคัญต่อความจำโดยมักใช้เป็นตัวบ่งชี้ความเสื่อมของสมองและความเสี่ยงต่อโรคอัลไซเมอร์ ทีมวิจัยให้ความเห็นว่าโอเมก้าสามอาจแสดงประสิทธิภาพมากกว่าเมื่อบริโภคโดยให้เป็นส่วนหนึ่งของรูปแบบการรับประทานอาหารแบบเมดิเตอร์เรเนียนโดยรวมมากกว่าการเป็นอาหารเสริมเพียงอย่างเดียว โดยอาหารเมดิเตอร์เรเนียนอุดมไปด้วยโอเมก้าสามโดยธรรมชาติ ทั้งมีรายงานยืนยันว่าเกี่ยวข้องกับการลดความเสี่ยงของโรคอัลไซเมอร์ โดยสรุปคือการรักษาสุขภาพให้แข็งแรงตลอดชีวิตโดยออกกำลังกายสม่ำเสมอ นอนหลับอย่างมีคุณภาพ รับประทานอาหารสมดุล ยังคงเป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพมากที่สุดในการลดความเสี่ยงต่อโรคอัลไซเมอร์ ทีมวิจัยสรุปอย่างนั้น
#drwinaidahlan, #ดรวินัยดะห์ลัน, #กรดไขมันโอเมก้าสาม, #DHA, #อัลไซเมอร์, #ความจำ
