มารู้จัก Afib (Atrial fibrillation) หรือภาวะหัวใจห้องบนสั่นพลิ้วกันก่อน Afib ชื่อบอกอยู่แล้วว่าหมายถึงหัวใจห้องบนเกิดภาวะสั่นพลิ้วที่นำไปสู่ภาวะหัวใจล้มเหลว (Heart failure หรือ HF) โดยทำให้หัวใจทำงานหนักขึ้น กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง และลดความสามารถในการสูบฉีดเลือดอย่างมีประสิทธิภาพ ภาวะ Afib ทำให้ห้องบนของหัวใจเต้นไม่สม่ำเสมอ เต้นเร็วขึ้น ส่งผลให้ระยะเวลาที่หัวใจห้องล่างต้องเติมเลือดลดลง ผลคือปริมาณเลือดที่สูบฉีดแต่ละครั้งลดลง นานครั้งเข้าอาจทำให้หัวใจขยายใหญ่และอ่อนแอลง ผลที่ตามมาคือ HF ในทางกลับกัน HF ยังเพิ่มความเสี่ยงให้เกิด Afib ได้อีก กลายเป็นวงจรมรณะ Afib-HF เรื่องใหญ่ล่ะทีนี้
วงการแพทย์ระบบหัวใจและหลอดเลือดพบว่า Afib อาจเป็นสาเหตุสำคัญของ HF มีการประมาณการกันว่าผู้ป่วย HF มากถึง 40% เกิดปัญหาโดยเป็นผลมาจาก Afib เรื่อง Afib จึงเป็นปัญหาใหญ่ ที่น่าสนใจสดๆร้อนๆ คือมีงานวิจัยจากทีมวิจัยทางการแพทย์มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ซานฟรานซิสโก (UCSF) สหรัฐอเมริกา ร่วมกับมหาวิทยาลัยอะเดเลด ออสเตรเลียตีพิมพ์ในวารสารการแพทย์ระดับโลก JAMA เดือนพฤศจิกายน 2025 โดย พบว่าการดื่มกาแฟทุกวันอาจลดความเสี่ยงต่อภาวะ AFib ได้เกือบ 40%
เรื่องนี้ท้าทายคำเตือนทางการแพทย์ที่สั่งสมมานานหลายทศวรรษที่ว่าใครมีปัญหาโรคหัวใจแนะนำให้ลดการดื่มกาแฟเพราะอาจเร่งปัญหาหัวใจล้มเหลวได้ กลับกลายเป็นว่าสารกาเฟอีนในกาแฟมีส่วนช่วยให้จังหวะการเต้นของหัวใจแข็งแรงขึ้น ผลการทดลองทางคลินิกชี้ให้เห็นว่ากาแฟไม่เพียงแต่ปลอดภัยต่อการดื่ม ยังมีประโยชน์ต่อผู้ที่มีปัญหา Afib หรือมีภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะอีกต่างหาก เอาเป็นว่านอกจากไม่ห้ามผู้ป่วยโรคหัวใจให้งดกาแฟเช่นที่เคยเชื่อกันมาแล้วยังส่งเสริมให้ดื่มกาแฟได้ตามเดิม กลายเป็นอย่างนั้น
เหตุผลที่กาแฟอาจช่วยบำรุงหัวใจคือสารกาเฟอีนกระตุ้นความกระปรี้กระเปร่า ช่วยเพิ่มกิจกรรมทางกาย จึงช่วยลดภาวะ Afib ได้ ผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุหรือมีปัญหาโรคอ้วน สารกาเฟอีนมีฤทธิ์ขับปัสสาวะอาจช่วยลดความดันโลหิตและลดความเสี่ยงต่อภาวะ Afib สารไฟโตนิวเทรียนท์ในกาแฟหลายตัวมีคุณสมบัติต้านการอักเสบที่สร้างปัญหาในโรคหัวใจ ในงานวิจัย ทีมวิจัยเลือกผู้ป่วย Afib ที่ดื่มกาแฟเป็นประจำจำนวน 200 คนเข้าโครงการโดยเปรียบเทียบผลของการดื่มกาแฟกับผู้ป่วย Afib ที่ไม่ดื่มกาแฟ สิ่งที่พบคือผู้ที่ดื่มกาแฟมีความเสี่ยงต่อ HF ต่ำกว่า การเกิดภาวะ AFib ซ้ำลดลงถึง 39% ทีมวิจัยเสนอด้วยว่าผู้ที่ดื่มกาแฟอาจเปลี่ยนเครื่องดื่มที่ไม่ดีต่อสุขภาพ เช่น น้ำอัดลมที่มีน้ำตาล ให้เป็นกาแฟแทน งานวิจัยชิ้นนี้ไม่ได้มีเจตนาให้ผู้ป่วย HF เพิ่มการดื่มกาแฟ เพียงแต่แนะนำให้ผู้ป่วย HF ไม่ต้องกลัวการดื่มกาแฟมากเกินเหตุเช่นที่เคยเชื่อกันก็เท่านั้น
#drwinaidahlan, #ดรวินัยดะห์ลัน, #กาแฟกับหัวใจ, #AFib, #HeartFailure
