คำแนะนำยุคเก่าให้บริโภคผักผลไม้ให้มาก ลดหรืองดเนื้อสัตว์เพื่อป้องกันโรคเสื่อม โรคเรื้อรัง พักหลังคำแนะนำที่ว่านี้เริ่มมีปัญหา ในกรณีพืชผักมีประเด็นด้านสารเคมีทางการเกษตรที่ใช้กันมากเกินเหตุ พักหลังจึงมักมีคำถามขึ้นว่าคำแนะนำให้ลดเนื้อสัตว์ เพิ่มผักผลไม้ให้มาก แนะนำกันอย่างนี้ยังเหมาะสมอยู่หรือเปล่า
ก่อนจะทิ้งผักผลไม้ อยากให้รู้จักประโยชน์จริงของผักผลไม้กันก่อน งานวิจัยทางการแพทย์ยืนยันว่าผักผลไม้ให้ประโยชน์ด้านใยอาหาร สารต้านอนุมูลอิสระ วิตามินและแร่ธาตุ ซึ่งพบได้น้อยมากในเนื้อสัตว์ ผักผลไม้ช่วยลดความเสี่ยงหลายโรค อย่างเช่น โรคหัวใจและหลอดเลือด เบาหวานชนิดที่ 2 มะเร็งบางชนิด ภาวะลำไส้อักเสบเรื้อรัง ที่รวมกันเรียกว่าโรคเสื่อม (Degenerative diseases) หรือโรคเมแทบอลิก (Metabolic diseases)
ขณะเดียวกัน การบริโภคเนื้อสัตว์มากเกินไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งเนื้อแดง เนื้อแปรรูป งานวิจัยยังพบความสัมพันธ์กับภาวะอักเสบเรื้อรังในร่างกาย ก่อโรคโรคเมตาบอลิกหรือโรคเสื่อมหลายโรค อย่างไรก็ตาม ก่อนจะเลิกเนื้อสัตว์ควรเข้าใจก่อนว่างานวิจัยไม่ได้ระบุว่าเนื้อสัตว์มีปัญหา เพียงไม่แนะนำให้บริโภคมากเกินไป ขณะเดียวกันคำเตือนเรื่องผักผลไม้เน้นไปที่ระบบเกษตรเชิงอุตสาหกรรมมากกว่า โดยให้ระวังเรื่องการใช้ยาฆ่าแมลง ปุ๋ยเคมี สารเร่งการเจริญเติบโตที่ก่อสารตกค้าง ที่ก่อพิษ ก่อกวนกลไกทางชีวเคมี ทั้งอาจสะสมในร่างกายระยะยาว
โภชนาการยุคใหม่แนะนำให้เปลี่ยนจาก “กินผักผลไม้ให้มาก” เป็นกินผักผลไม้ให้ถูกชนิด ถูกแหล่ง ถูกวิธี เป็นต้นว่า เลือกชนิดผักผลไม้ เน้นผักท้องถิ่นตามฤดูกาล เลี่ยงผักที่มีสารตกค้างสูง เช่น ผักใบอ่อน เลี่ยงผลไม้ที่บริโภคทั้งเปลือก เป็นต้นว่า กลุ่มเบอร์รี่อย่างสตรอว์เบอร์รี องุ่น เลือกผักผลไม้ชนิดที่ปอกเปลือกได้ เช่น ฟัก มะละกอ กล้วย สนับสนุนเกษตรอินทรีย์ ผักปลอดสารพิษ ส่งเสริมอาหารพื้นบ้านมากกว่าอาหารอุตสาหกรรม
หาหนทางลดสารเคมีที่อาจติดมากับผักผลไม้ วิธีที่ค่อนข้างได้ผล ได้แก่ แช่น้ำไหล 10–15 นาที แช่น้ำผสมเบกกิ้งโซดา น้ำผสมน้ำส้มสายชูเจือจาง ส่วนการแช่น้ำเกลือแม้ช่วยลดปริมาณเชื้อแบคทีเรียได้ทว่ายังไม่ช่วยลดสารเคมีได้มากนัก กรณีผักผลไม้ที่มีเปลือก ให้ปอกเปลือกเมื่อจำเป็นต้องบริโภค อีกวิธีหนึ่งคือปรุงสุกซึ่งช่วยลดสารบางชนิดได้ โดยสรุปคือแนะนำให้บริโภคผักผลไม้ ยังไม่แนะนำให้ “ลดเนื้อ”แบบตัดขาด แต่ให้เลือกเนื้อคุณภาพดี เช่น ปลา ไข่ เลือกเนื้อสัตว์ที่เลี้ยงตามธรรมชาติ ลดเนื้อแปรรูป บริโภคเนื้อสัตว์ ในปริมาณเหมาะสม เพื่อให้ได้รับโปรตีน วิตามิน B12 ธาตุเหล็ก หมายถึงแนะนำให้ปรับสมดุล “ผัก–เนื้อ” พบกันที่ทางสายกลางทำนองนั้น
#drwinaidahlan, #ดรวินัยดะห์ลัน, #มังสะวิรัติ, #ลดเนื้อเพิ่มผัก,
