นานเกินยี่สิบปีมาแล้ว ผมได้รับเชิญไปบรรยายเรื่องความเข้าใจผิดเกี่ยวกับการดื่มหนักนานครั้งหรือดื่มน้อยบ่อยครั้งที่ว่าเป็นประโยชน์ต่อสุขภาพทั้งหัวใจและตับ เคยบรรยายให้องค์กรแพทย์เมียนมาร์ที่ย่างกุ้งและมันดะเลย์เสียด้วยซ้ำ ทว่ามีเสียงคัดค้านโดยแย้งว่างานวิจัยที่อ้างถึงนั้นทำในลิงบาบูน ผู้คนจำนวนไม่น้อยยังเชื่อว่าแอลกอฮอล์และสุราปริมาณน้อยหรือแม้ปริมาณมากนาน ๆ ครั้งยังเป็นประโยชน์ต่อสุขภาพหัวใจหรือแม้กระทั่งตับ การห้ามดื่มจึงทำไม่ได้ง่าย ๆ มาถึงวันนี้มีงานวิจัยที่สนับสนุนเรื่องการห้ามที่ว่านี้แล้ว
หลายคนคิดว่าหากดื่มแอลกอฮอล์ปริมาณน้อยหลายครั้งหรือดื่มหนักเป็นครั้งคราวไม่เป็นอันตรายต่อตับ บางคนคิดด้วยซ้ำว่าการดื่มในปริมาณพอเหมาะเป็นประโยชน์ต่อสุขภาพ เชื่อกันอย่างนั้นมานาน แต่ผลการวิจัยจาก Keck Medicine มหาวิทยาลัย USC ใน ค.ศ.2026 สรุปว่าความเชื่อเช่นนั้นคือความผิดพลาดร้ายแรง การศึกษาขนาดใหญ่พบว่าผู้ที่มีภาวะไขมันพอกตับที่เกี่ยวข้องกับความผิดปกติทางเมตาบอลิซึม (Metabolic Dysfunction-Associated Steatotic Liver Disease/MASLD) ซึ่งพบได้บ่อยในผู้ใหญ่ทำให้ความเสี่ยงต่อการเกิดแผลเป็นในตับอย่างรุนแรงสูงขึ้นมากหากดื่มหนักแม้นาน ๆ ครั้ง
งานวิจัยที่ว่านี้ตีพิมพ์ในวารสาร Clinical Gastroenterology and Hepatology เดือนมีนาคม 2026 นักวิจัยพบว่า MASLD ซึ่งเป็นภาวะตับที่พบได้บ่อยที่สุดในหลายประเทศรวมถึงประเทศไทยโดยส่งผลกระทบต่อผู้ใหญ่ถึงหนึ่งในสามคน ก่อความเสี่ยงต่อภาวะพังผืดในตับ หรือแผลเป็นที่เป็นอันตรายในตับ คนเหล่านี้หากดื่มหนักนาน ๆ ครั้ง เป็นต้นว่า ดื่มแอลกอฮอล์ 4-5 แก้วเดือนละครั้ง มีโอกาสเกิดโรคตับแข็งขั้นรุนแรงจึงจำเป็นต้องระวัง
งานวิจัยชิ้นนี้รวบรวมข้อมูลจากผู้ใหญ่มากกว่า 8,000 คน ระหว่าง ค.ศ.2017-2023 โดยศึกษาอุบัติการณ์ของ MASLD ในผู้มีความเสี่ยง ได้แก่ ผู้มีน้ำหนักเกิน ผู้เป็นโรคอ้วน หรือภาวะเมแทบอลิซึมอื่น ๆ เช่น โรคเบาหวานชนิดที่ 2 ความดันโลหิตสูง คอเลสเตอรอลสูง โดยติดตามประวัติการดื่ม ผลการศึกษาพบว่าการดื่มแอลกอฮอล์หนักเป็นครั้งคราวของคนกลุ่มนี้อาจเป็นอันตรายต่อตับทั้งทางตรงและทางอ้อม นำไปสู่การเกิดแผลเป็นและความเสียหายต่อตับ สิ่งที่พบคือภาวะที่เกี่ยวข้องกับ MASLD เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคตับได้มากกว่าสองเท่า
โดยสรุปคือความเชื่อเรื่องการดื่มแอลกอฮอล์หรือเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ที่ว่าปริมาณน้อย ๆ บ่อยครั้งหรือดื่มหนักนาน ๆ ครั้งต่างก่อปัญหาต่อตับ นำไปสู่ภาวะตับแข็งได้ ปัญหาใหญ่ส่วนหนึ่งจึงมาจากแอลกอฮอล์ในขณะที่อีกส่วนหนึ่งเป็นผลตามมาจากความเชื่อผิดๆ ที่ว่าการดื่มหนักนาน ๆ ครั้งหรือดื่มน้อยแม้บ่อยครั้งเป็นประโยชน์ เชื่อกันอย่างนั้นนั่นแหละที่เป็นปัญหา
#drwinaidahlan, #ดรวินัยดะห์ลัน, #MASLD, #ดื่มเหล้าก่อปัญหาต่อตับ
