ผมมีน้องสาวสองคน คือคุณอามีนาและคุณวาริดา เวลานี้ทั้งคู่ปฏิบัติอุมเราะฮ์อยู่ที่นครมักกะฮ์ วันศุกร์ที่ผ่านมาคุณวาริดาส่งไลน์ถึงผมถามว่าสุญูดซะญาดะฮ์คืออะไร ระหว่างที่เธอละหมาดศุบฮิตามอิหม่ามที่มัสยิดหะรอม จู่ ๆ ระหว่างท่ายืนหรือกิยาม หลายคนพากันสุญูดในท่ากราบก่อนลุกขึ้นยืนฟังอิหม่ามอ่านกุรอานต่ออีกครั้ง ขณะที่หลายคนรวมทั้งน้องทั้งสองสับสนปฏิบัติตัวไม่ถูก หลังละหมาดถามคนข้าง ๆ จึงรู้ว่านั่นคือสุญูดซะญาดะฮ์
คำตอบคือสุญูดซะญาดะฮ์หรือสุญูดซัจญดะฮ์ หรือสุญูดติลาวะฮ์ คือการสุญูดหรือท่าก้มกราบเป็นพิเศษในการละหมาด คำว่าซัจญดะฮฺหมายถึงการทำสุญูด แนะนำให้ปฏิบัติเมื่อได้อ่านหรือได้ฟังอัลกุรอานบทหรือซูเราะฮ์ที่ 32 อัซ-ซัจญดะฮ์ ซึ่งมี 30 อายะฮ์ เมื่ออ่านถึงอายะฮ์ที่ 15 แปลได้ว่า “ผู้ที่ศรัทธาในโองการของเราอย่างแท้จริงนั้น มีเพียงผู้ที่เมื่อมีการอ่านโองการนั้นให้พวกเขาฟังแล้ว ก็จะก้มกราบ (สุญูด) และสรรเสริญพระเจ้าของพวกเขา และไม่เย่อหยิ่งจนเกินไป” อ่านจบหรือฟังจบให้ทำการสุญูดซัจญดะฮ์ นี่เองที่ทำให้ทุกคนที่ฟังเข้าใจพากันสุญูด
ในการปฏิบัติสุญูดซัจญดะฮ์ เริ่มต้นหลังฟังอายะฮ์ที่ 15 จบให้อ่านอัลลอฮุอักบัรแล้วคุกเข่าลงทำสุญูด อ่านดุอาอ์ในสุญูดตามปกติสามครั้งจากนั้นอ่านอัลลอฮุอักบัรแล้วยืนขึ้นอ่านหรือฟังซูเราะฮ์อัซ-ซัจญดะฮ์ต่อจนจบ การอ่านซูเราะฮ์นี้ในการละหมาดบ้านเรา มีอิหม่ามบางมัสยิดทำให้เห็นบ้าง ที่นิยมทำกันมากคือการละหมาดศุบฮิรวมในยามเช้าตรู่วันศุกร์ หลายคนไม่เคยพบมาทั้งชีวิตเนื่องจากการอ่านกุรอานในละหมาดนิยมอ่านญุซอัมมาซึ่งเป็นบทสั้น ๆ การอ่านซูเราะฮ์อัซ-ซัจญดะฮ์ที่ยาวถึง 30 อายะฮ์จึงค่อนข้างพิเศษ
การอ่านกุรอานซูเราะฮ์นี้ไม่จำเป็นต้องทำในละหมาด มีบันทึกฮะดิษว่าครั้งหนึ่งท่านคอลีฟะฮ์อุมัร อิบนิคอฏฏอบ รอฎิยันลอฮุอัน ได้คุฏบะฮ์แสดงธรรมวันศุกร์ในมัสยิด โดยในคุฏบะฮ์ท่านกล่าวถึงอายะฮ์ที่ 15 ซูเราะฮ์อัซ-ซัจญดะฮ์ จู่ ๆ ท่านเดินลงจากมิมบัรแล้วก้มสุญูดหน้ามิมบัรก่อนขึ้นไปทำคุฏบะฮ์ต่อ คนที่ฟังคุฏบะฮ์อยู่เวลานั้นจึงสุญูดไปพร้อมกัน เป็นการสุญูดครั้งเดียว โดยทำเมื่อมีน้ำละหมาด และผินหน้าไปทางทิศกิบลัต
การทำสุญูดซัจญดะฮ์หากไม่ทำก็ไม่มีปัญหาเนื่องจากเป็นสุนัตหรือสุนนะฮ์ที่ไม่บังคับ การทำสุญูดซัจญดะฮ์นั้นนอกจากทำหลังการอ่านอายะฮ์ที่ 15 ของซูเราะฮ์อัซ-ซัจญดะฮ์แล้ว ยังมีอีก 14 อายะฮ์ในอัลกุรอานที่กล่าวถึงการทำสุญูด ผู้ที่เข้าใจภาษาของอัลกุรอานหากได้อ่านหรือได้ฟังก็สมควรทำสุญูดสัจญดะฮ์เช่นเดียวกัน อย่างไรก็ตาม กรณีเช่นนี้เกิดขึ้นได้น้อยนอกประเทศอาหรับ หลายคนทั้งชีวิตอาจไม่เคยเจอะเจอเหตุการณ์เช่นนี้เลย คำตอบของผมหากมีท่านใดประสงค์จะเพิ่มเติมหรือแก้ไข กรุณาเสริมให้ด้วย ผมเป็นมุสลิมประเภทครูพักลักจำเท่านั้น ไม่ใช่ผู้รู้
#ดรวินัยดะห์ลัน, #drwinaidahlan, #สุญูดซัจญดะฮ์, #สุญูด
