ตามประกาศของสำนักจุฬาราชมนตรี วันที่ 1 เดือนมุฮัรรอม ฮ.ศ.1448 เริ่มในวันพุธที่ 17 มิถุนายน พ.ศ.2569 ดังนั้นวันนี้จึงเป็นวันที่ 9 เดือนมุฮัรรอม มุสลิมจำนวนไม่น้อยรวมถึงตัวผมถือศีลอดในวันนี้ซึ่งเรียกว่า “วันตาซูอาอฺ” (تاسوعاء Tasu’a) ควบคู่กับการถือศีลอดพรุ่งนี้วันที่ 10 เดือนมุฮัรรอมซึ่งเรียกว่า “วันอาชูรออฺ” (عاشوراء Ashura) เป็นการถือศีลอดสุนนะฮฺหรือสุนัตสองวันติดต่อกัน โดยบางคนอาจถือศีลอดในวันที่ 11 ทดแทนวันที่ 9 ก็ได้ เรื่องราวการถือศีลอดสุนนะฮฺสองวันนี้มีความเป็นมาน่าสนใจ
ย้อนกลับไปใน ฮ.ศ.10 (ค.ศ.630) เมื่อกว่า 1,400 ปีล่วงมาแล้ว ท่านนบีมุฮัมมัด ศอลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม กล่าวเป็นสุนนะฮฺเกาลียะฮฺ (السُنَّة القَوْلِيَّة Sunnah Kauliyah) ไว้ว่าหากมีโอกาส ท่านจะถือศีลอดวันที่ 9 และ 10 เดือนมุฮัรรอม ทว่าท่านกลับคืนสู่อัลลอฮฺ ศุบฮานะฮูวะตะอาลา ในวันที่ 12 เดือนรอบีอุลเอาวัล ฮ.ศ.11 ซึ่งตรงกับวันที่ 8 มิถุนายน ค.ศ.632 ท่านจึงไม่มีโอกาสถือศีลอดวันตาซูอาอฺ มีเพียงโอกาสถือศีลอดเฉพาะวันอาชูรออฺเท่านั้น
ย้อนเวลากลับไปอีก ท่านนบีมุฮัมมัดเดินทางฮิจเราะฮฺจากมักกะฮฺถึงนครมะดีนะฮฺในวันที่ 12 รอบีอุลเอาวัล เดือนที่ 3 ฮ.ศ.1 ตรงกับวันที่ 27 กันยายน ค.ศ.622 กระทั่งเวลาผ่านมาถึงเดือนมุฮัรรอม ฮ.ศ.2 ท่านเห็นว่าชาวยูวถือศีลอดวันที่ 10 เดือนนิซานของยูว (เวลานั้นตรงกับวันที่ 10 เดือนมุฮัรรอม) เรียกว่า “ทานาอิท เบโชรอท” (Ta’anit Bechorot) เฉลิมฉลองบุตรหัวปีและรำลึกถึงการข้ามทะเลแดงของท่านนบีมูซา อะลัยฮิสลาม ท่านนบีมุฮัมมัดจึงให้มุสลิมถือศีลอดในวันที่ 10 มุฮัรรอมใน ฮ.ศ.2 พร้อมกันไปด้วยโดยถือเป็นวาญิบหรือศีลบังคับ เพื่อรำลึกถึงท่านนบีมูซา ทว่าถึงเดือนชะอฺบาน (เดือนที่ 8 ฮ.ศ.2 โองการการถือศีลอดได้กำหนดลงมา (อัลบะเกาะเราะฮฺ 2:183-187) การถือศีลอดวันอาชูรออฺจึงเปลี่ยนจากวาญิบเป็นสุนนะฮฺ (ไม่บังคับ) โดยช่วง ฮ.ศ.2-10 ท่านนบีและบรรดามุสลิมต่างถือศีลอดวันที่ 10 มุฮัรรอมหรือวันอาชูรออฺกันมาโดยตลอด
ช่วงต้นของอิสลามในยุคมะดีนะฮฺ อิสลามเน้นการสร้างสัมพันธ์กับ “ชาวคัมภีร์” (ยูวและคริสต์) เพื่อโน้มน้าวให้ชนเหล่านั้นเข้าสู่อิสลาม หลังวันเวลาผ่านไป ชาวยูวในมะดีนะฮฺส่วนใหญ่ยังคงปฏิเสธทั้งแสดงท่าทีเป็นปฏิปักษ์ โองการยุคหลัง (ฮ.ศ.6–10) จึงปรับเปลี่ยนไปสู่การสร้างความแตกต่างและสร้างเอกลักษณ์เฉพาะของมุสลิมหรือ “ตัคฮาลุฟ” (التَّخَالُف Takhalluf) ไม่ให้ปะปนกับศาสนาอื่น เห็นได้จากการเปลี่ยนทิศกิบลัต (ทิศการละหมาด) จากกรุงเยรูซาเล็มมาเป็นนครมักกะฮฺ การกำหนดการบริโภคฮาลาลห้ามหะรอมที่แจกแจงลงในรายละเอียด ต่อมาเมื่อถึง ฮ.ศ. 10 บรรดาศอฮาบะฮฺต่างปรารภถึงข้อกังวลในเรื่องการถือศีลอดเฉพาะวันอาชูรออฺ ท่านนบีมุฮัมมัดจึงเพิ่มเติมการถือศีลอดวันตาซูอาอฺเพื่อสร้างเอกลักษณ์ของอิสลามให้ชัดเจนยิ่งขึ้น การถือศีลอดทั้งสองวันนี้คือวันที่ 9 และ 10 หรือวันที่ 10 และ 11 เดือนมุฮัรรอมจึงถือเป็นการสืบทอดเจตนารมณ์ของท่านนบีมุฮัมมัดอย่างแท้จริง
#drwinaidahlan, #ดรวินัยดะห์ลัน, #อาชูรออฺ, #ตาซูอาอฺ, #ถือศีลอด, #นบีมุฮัมมัด
